Orqaga
Insoniyat Ilm-fan Koinot Madaniyat va sanʼat Biografiya
Saralash:
Xronologiya
Joylangan sana Xronologiya TOP
Asrlar
m. a. XXV m. a. IX m. a. XI m. a. LXVI m. a. LVI m. a. XXXII m. a. XXXI m. a. XXVII m. a. XXVI m. a. XVIII m. a. XVI m. a XV m. a. VIII m. a. VII m. a. VI m. a. IV m. a. III m. a. II m. a. I I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI
Umumiy maqolalar soni: 50

Ya’qub Charxiy

islomshunos olim

XV asr oxiri — XVI asr boshlarida Xuroson va Movarounnahrdagi siyosiy vaziyat

XV–XVI

XV asrda Oʻzbek xalqi adabiyoti

XV asr

XV asrda Oʻrta Osiyoda tasviriy san’at

XV asr

Ispaniya imperiyasi

1402–1976
 Anqara jangi haqida ma'lumot. Angora jangi. Anqara jangi tarixi. Temur qo'shinlari va jangovar joylashuvi. Anqara jangi oqibatlari.

Temurning Anqaraga yurishi

XV asr

Ali Qushchi

matematik, astronom

XV asrda Movarounnahrda ta’lim tizimi

XV asr

Xoja Ahror

mutasavvif donishmand

Mirzo Ulugʻbek hukmronligi davrida Movarounnahr

XV asr
Abdurazzoq Samarqandiy haqida ma'lumot.

Abdurazzoq Samarqandiy

tarixnavis , fakih va davlat arbobi

Abdurahmon Jomiy

fors-tojik shoiri, naqshbandiylik tariqatining yirik vakili

Sharafiddin Ali Yazdiy

muarrix olim

XV asrda Oʻrta Osiyoda aniq fanlarning rivojlanishi

XV asr

Oʻrta asrlarda Osiyo, Amerika va Afrika xalqlari madaniyati

XV asr

Machu Pikchu

1420–1530

Abu Said Mirzo

murakkab xarakterli temuriy shahzoda

Oʻrta asrlarda Movarounnahda ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot va bunyodkorlik

XV asr

Jaloliddin Davoniy

fakih, olim

Mirxond

muarrix

Davlatshoh Samarqandiy

adabiyotshunos olim, shoir

Inka sivilizatsiyasi

1438–1572
Husayn Boyqaro haqida ma'lumot.

Husayn Boyqaro

shoir va davlat arbobi
Kitob bosish tarixi qachon boshlangan? Kitob bosish ixtirochisi kim?

Kitob bosish

XV asr
Husayn Voiz Koshifiy haqida ma'lumot.

Husayn Voiz Koshifiy

alloma

Alisher Navoiy

shoir, mutafakkir, jahon adabiyotining yetuk siymolaridan biri, davlat arbobi, faylasuf

Varna jangi

1444-yil

Temuriylar saltanatining inqirozga yuz tutishi

XV asr
Muhammad Haydar Dug'lot haqida ma'lumot.

Mirzo Muhammad Haydar Dugʻlot

muarrix, adib va davlat arbobi

Muhammad Shayboniyxon

shayboniylar sulolasi asoschisi va shoir

Leonardo da Vinchi

rassom, ixtirochi va anatom
 Konstantinopolning fathi haqida.

Konstantinopolning fathi

1453-yil

Amerigo Vespuchchi

italiyalik dengiz sayyohi

Kamoliddin Behzod

buyuk musavvir va miniatyurachi

Vasko da Gama

portugaliyalik dengiz sayyohi

Maxdumi A’zam

alloma, diniy va siyosiy arbob

Nikolay Kopernik

polshalik astronom

Xondamir

tarixchi va shoir

Podshoxoja

shoir va adib, shayxulislom

Yuz yillik urushdan soʻng Fransiyada mutlaq monarxiya

XV asr

XV–XIX asrlarda muhim tarixiy sanalar

XV–XIX

Teofast Paratsels

shveytsariyalik jarroh
 Italiya urushlari.

Italiya urushlari

1494–1789

Movarounnahrda shayboniylar sulolasi hokimiyatining oʻrnatilishi

XV–XVI

Shayboniylar sulolasi

XV–XVI
 Fransiya qirolligining eski tuzum davri.

Eski rejim davri

XV asr

Buxoro xonligining tashqi siyosati

XV–XVI
 Afrikada qul savdosining tugashi. Qullikning bekor qilinishi. Qul savdosining boshlanishi. Uchburchak savdo yo'nalishlari. Qul savdosi taqiqlanishi.

Afrikada qul savdosining tugashi

XV asr
 Qahva Sharqiy Afrikada, hozirgi Efiopiya davlati hududida kashf qilingan.

Qahva tarixi

XV asr
Buyuk geografik kashfiyotlar haqida.

Buyuk geografik kashfiyotlar

XV–XVII

Menyu

  • Hodisalar Tarixiy hodisa va biografiyalar xronologiyasi.
  • To‘plamlar Turli mavzular bo‘yicha maqolalar to‘plami.
  • Glossariy Turli tarixiy terminlar to‘plami.
David
Mikelanjelo

Yuqori Uygʻonish davri haykaltaroshi Mikelanjelo Buonarroti tomonidan yasalgan marmar haykal. U ilk marta 1504-yil 8-iyunda Italiyaning Florensiya shahri Piazza della Signoria maydonida jamoatchilikka taqdim etilgan.
David Mikelanjelo
Yuliy Sezar
Mil. av. 100–44-yillar

Birinchi triumvirat aʼzosi boʻlgan Sezar Rim armiyasiga Galliya urushida boshchilik qiladi. Soʻngra fuqarolar urushi davrida oʻzining siyosiy raqibi boʻlgan Pompeyni magʻlub etadi va miloddan avvalgi 49-yildan 44-yilgacha, uning joniga qasd qilingunga qadar Rimni diktator sifatida boshqaradi.

Sezarning keyingi tarjimayi holini yoritib bergan Svetoniy va Plutarx asarlari asosiy manbalardir. Koʻpgina tarixchilar Sezarni tarixdagi eng buyuk harbiy rahbarlardan biri deb hisoblaydi. Keyinchalik uning taxallusi “imperator” soʻzining sinonimi sifatida qabul qilindi: “Sezar” unvoni butun Rim imperiyasida qoʻllanilgan. Bu esa keyinchalik nemischa “Kaiser” va ruscha “sar” soʻzlari kelib chiqishiga turtki boʻldi.
David Mikelanjelo
Galiley teleskopi

1609-yilda italiyalik astronom, matematik, fizik va mutafakkir Galileo Galiley uch marta kattalashtirib koʻrsatadigan qurilmani yaratdi va yulduzlarni oʻrganish uchun uni osmonga qaratdi. Shunday qilib, bu qurilma teleskopga aylandi.

Galiley teleskopi bu — refraktor bilan ishlaydigan optik teleskopning bir turi boʻlib, linzalar tizimidagi yorugʻlik nurlarining sinishiga asoslanadi. 1611-yilda Kepler teleskop okulyaridagi sochuvchi linzani yigʻuvchi linza bilan almashtirish taklifini kiritdi. U ajraladigan nurlar yoʻnalishini — obyektiv (F) bilan parallel nurga qaratilganidan soʻng oʻzgartirdi.

Bunday oʻzgarish teleskopning koʻrish maydonini kengaytirdi, yaʼni osmonning katta qismini qoplab olishga imkon berdi. Lekin u teskari tasvirni uzatdi. Kepler teleskopidan foydalangan astronomlar “teskari dunyoni” kuzatishga odatlanib qoldi.
David Mikelanjelo
Nil Armstrong
1930 — 2012

U 1969-yil iyul oyida Oy tomon yoʻlga chiqqan “Apollon-11” kosmik kemasi ekipajini boshqardi. Ularning asosiy vazifasi oyni zabt etish edi. Armstrong va uning sherigi Baz Oldrin 2 soat 31 daqiqa va 40 soniya davomida oy yuzasida boʻlishdi.

AQSh “Apollon-11” loyihasi uchun 25 milliard dollar sarfladi. Bugungi qiymatda esa bu miqdor 150 millarddan oshgan boʻlardi — mana bu haqiqiy investitsiya. Qiziqarli faktlardan biri, Armstrongning yurak urushi “Apollon-11” uchirilishi paytida daqiqasiga 110 marotaba yetgan. Oyga qoʻnganda esa bu koʻrsatkich daqiqasiga 150 taga koʻtarilgan.
David Mikelanjelo