Orqaga
Insoniyat Ilm-fan Koinot Madaniyat va sanʼat Biografiya
Saralash:
TOP
Joylangan sana Xronologiya TOP
Asrlar
m. a. XXV m. a. IX m. a. XI m. a. LXVI m. a. LVI m. a. XXXII m. a. XXXI m. a. XXVII m. a. XXVI m. a. XVIII m. a. XVI m. a XV m. a. VIII m. a. VII m. a. VI m. a. IV m. a. III m. a. II m. a. I I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI
Umumiy maqolalar soni: 35

Amir Temur

sarkarda, kuchli va markazlashgan davlat asoschisi, ilm-fan va madaniyat homiysi

Amir Temurning jahon tarixida tutgan oʻrni

XIV–XV
 Yuz yillik urush haqida ma'lumot.

Yuz yillik urush

1337–1453

Shohrux Mirzo

shahzoda
G'iyosuddin al-Koshiy haqida ma'lumot.

Gʻiyosiddin al-Koshiy

astronom
 Toʻxtamishxon va Temur oʻrtasidagi jang.

Toʻxtamishxon va Temur oʻrtasidagi jang

1386–1395

Umarshayx Mirzo

ko‘ragon temuriy shahzoda
 Hindistonga yurish. Temurning Hindistonga hujumi. Temurning Hindistonga hujumi sabablari. Temurning hindistonga yurishi. Dehlining egallanishi.

Temurning Balx va Pokistonga yurishlari

XIV asr
 Damashq qamali haqida. Mamluk-temur urushi. Mamluk temur urushi. Damashq qamali sabablari. Temurning Suriyaga hujumi. Damashq qamali oqibatlari.

Temurning Damashqga yurishi

XIV asr
 Mirzo Ulug'bek haqida. Mirzo Ulug'bek hayoti.

Mirzo Ulugʻbek

buyuk o‘zbek astronomi va matematigi
 Barlos urugʻining rahbari.

Barlos urugʻining rahbari

1360-yil
 Temur – harbiy yetakchi.

Kengayish davri

1336–1370

Atstek madaniyatidagi inson qurbonligi

1300 –1521

Fransiyada general shtatlar

XIV asr

Angliya o’rta asrlar so’ngida

XIV–XV

Rus knyazliklarida markazlashishning rivojlanishi

XIV asr

Yevropada Uyg‘onish davri madaniyati

XIV–XVII

Temuriylar sulolasi

1370–1507

Atsteklar sivilizatsiyasi

1300–1521

Temuriylar imperiyasi

1370–1507

Amir Temurning siyosiy maydonga kirib kelishi

XIV asr

Amir Temur – markazlashgan davlat asoschisi

XIV asr

Amir Temur saltanatida davlat boshqaruvi va harbiy tizim

XIV asr

Amir Temur davlatining tashqi siyosati

XIV–XV

Sohibqiron taxti uchun kurash

XIV–XV

Taftazoniy

faylasuf
 Fors istilosi. Temurning fors istilosi. Forsning bosib olinishi. Fors davlati istilosi. Isfahonning bosib olinishi. Sherozning egallab olinishi.

Temurning Fors (Persiya) hududiga yurishlari

XIV asr
 Panipat jangi. Panipat jangi tafsilotlari. Dehli sultonligining qo'lga olinishi. Temur panipat jangidagi usullari. Panipat jangi haqida.

Temurning Dehliga yurishi

XIV asr
 Gruziya qamali haqida. Amir Temurning Gruziyaga hujumi. Amir Temur kavkazda. Amir Temurning Gruziyaga harbiy yurishlari. Birtvisi qalasi qamali.

Temurning Gruziyaga yurishlari

XIV asr
Qozizoda Rumiy haqida ma'lumot.

Qozizoda Rumiy

matematik va astronom

Xoja Muhammad Porso

islomshunos olim
Mavlono Lutfiy haqida ma'lumot.

Lutfiy

shoir

Sakkokiy

lirik shoir
 Muromati (yoki Ashikaga) davri (1338–1573-yillar).

Muromati (yoki Ashikaga) davri

1338–1573

Ashtarxoniylarning hokimiyat tepasiga kelishi

XIV–XVII

Menyu

  • Hodisalar Tarixiy hodisa va biografiyalar xronologiyasi.
  • To‘plamlar Turli mavzular bo‘yicha maqolalar to‘plami.
  • Glossariy Turli tarixiy terminlar to‘plami.
David
Mikelanjelo

Yuqori Uygʻonish davri haykaltaroshi Mikelanjelo Buonarroti tomonidan yasalgan marmar haykal. U ilk marta 1504-yil 8-iyunda Italiyaning Florensiya shahri Piazza della Signoria maydonida jamoatchilikka taqdim etilgan.
David Mikelanjelo
Yuliy Sezar
Mil. av. 100–44-yillar

Birinchi triumvirat aʼzosi boʻlgan Sezar Rim armiyasiga Galliya urushida boshchilik qiladi. Soʻngra fuqarolar urushi davrida oʻzining siyosiy raqibi boʻlgan Pompeyni magʻlub etadi va miloddan avvalgi 49-yildan 44-yilgacha, uning joniga qasd qilingunga qadar Rimni diktator sifatida boshqaradi.

Sezarning keyingi tarjimayi holini yoritib bergan Svetoniy va Plutarx asarlari asosiy manbalardir. Koʻpgina tarixchilar Sezarni tarixdagi eng buyuk harbiy rahbarlardan biri deb hisoblaydi. Keyinchalik uning taxallusi “imperator” soʻzining sinonimi sifatida qabul qilindi: “Sezar” unvoni butun Rim imperiyasida qoʻllanilgan. Bu esa keyinchalik nemischa “Kaiser” va ruscha “sar” soʻzlari kelib chiqishiga turtki boʻldi.
David Mikelanjelo
Galiley teleskopi

1609-yilda italiyalik astronom, matematik, fizik va mutafakkir Galileo Galiley uch marta kattalashtirib koʻrsatadigan qurilmani yaratdi va yulduzlarni oʻrganish uchun uni osmonga qaratdi. Shunday qilib, bu qurilma teleskopga aylandi.

Galiley teleskopi bu — refraktor bilan ishlaydigan optik teleskopning bir turi boʻlib, linzalar tizimidagi yorugʻlik nurlarining sinishiga asoslanadi. 1611-yilda Kepler teleskop okulyaridagi sochuvchi linzani yigʻuvchi linza bilan almashtirish taklifini kiritdi. U ajraladigan nurlar yoʻnalishini — obyektiv (F) bilan parallel nurga qaratilganidan soʻng oʻzgartirdi.

Bunday oʻzgarish teleskopning koʻrish maydonini kengaytirdi, yaʼni osmonning katta qismini qoplab olishga imkon berdi. Lekin u teskari tasvirni uzatdi. Kepler teleskopidan foydalangan astronomlar “teskari dunyoni” kuzatishga odatlanib qoldi.
David Mikelanjelo
Nil Armstrong
1930 — 2012

U 1969-yil iyul oyida Oy tomon yoʻlga chiqqan “Apollon-11” kosmik kemasi ekipajini boshqardi. Ularning asosiy vazifasi oyni zabt etish edi. Armstrong va uning sherigi Baz Oldrin 2 soat 31 daqiqa va 40 soniya davomida oy yuzasida boʻlishdi.

AQSh “Apollon-11” loyihasi uchun 25 milliard dollar sarfladi. Bugungi qiymatda esa bu miqdor 150 millarddan oshgan boʻlardi — mana bu haqiqiy investitsiya. Qiziqarli faktlardan biri, Armstrongning yurak urushi “Apollon-11” uchirilishi paytida daqiqasiga 110 marotaba yetgan. Oyga qoʻnganda esa bu koʻrsatkich daqiqasiga 150 taga koʻtarilgan.
David Mikelanjelo