Orqaga
Insoniyat Ilm-fan Koinot Madaniyat va sanʼat Biografiya
Saralash:
Xronologiya
Joylangan sana Xronologiya TOP
Asrlar
m. a. XXV m. a. IX m. a. XI m. a. LXVI m. a. LVI m. a. XXXII m. a. XXXI m. a. XXVII m. a. XXVI m. a. XVIII m. a. XVI m. a XV m. a. VIII m. a. VII m. a. VI m. a. IV m. a. III m. a. II m. a. I I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI
Umumiy maqolalar soni: 22
Milodiy 79-yil Vezuviy togʻida otilgan vulqon Pompey shahrini yoppasiga kul ostiga dafn etdi va bu shaharni kelasi 17 asr davomida vulqon qoldiqlari himoyasida turli xil ofatlardan omon saqladi.

Vezuviy vulqonining otilishi

VIII–IX
 Ritsuryo tizimi.

Ritsuryo tizimi

701–718
 Tayho kodeksi (milodiy 701-yil) – shu nomli eraning Nara davridagi maʼmuriy va jinoiy kodeks boʻlib, Xitoyning Tʼang sulolasi kodeksi asosida yaratilgan va 8-asr oxirigacha amal qilgan

Tayho kodeksi

VIII asr
 Beovulf asarining taxminiy yozilgan davri.

Beovulf asarining yozilish tarixi

700–750

Movarounnahrda Arab xalifaligining oʻrnatilishi

VIII asr

Movarounnahrda Islom dinining tarqalishi

VIII asr
 Nara davri

Nara davri

710–784

Xalifalikka qarshi xalq noroziligi

VIII asr

Abbosiylar davrida Movarounnahr va Xuroson

VIII asr

Oʻzbek xalqining shakllanish jarayoni

VIII–XII

Qoraqalpoq xalqining shakllanishi va siyosiy hayoti

VIII–XIX

Abbosiylar sulolasi

750–1258

Karolinglar sulolasi

751–840
 Franklar va Pipinning ehsoni.

Franklar va Pipinning ehsoni

751-yil

Italiya ilk shahar-davlatlarining paydo boʻlishi

VIII asr

Franklar imperiyasi

768–843
Franklar imperiyasida madaniyat.

Ilk oʻrta asrlarda Yevropa xalqlari madaniyati

VIII–XI

Al-Xorazmiy

Xorazmlik matematik, astronom

Qarluqlar, oʻgʻuzlar va tohiriylar

VIII–IX
 Xeyan davri

Xeyan davri

794–1185

Аhmad al-Fargʻoniy

astronom
Islom imperiyasi haqida ma'lumot. Islom imperiyasi tarixi.

Islom oltin davri

VIII–XIII

Menyu

  • Hodisalar Tarixiy hodisa va biografiyalar xronologiyasi.
  • To‘plamlar Turli mavzular bo‘yicha maqolalar to‘plami.
  • Glossariy Turli tarixiy terminlar to‘plami.
David
Mikelanjelo

Yuqori Uygʻonish davri haykaltaroshi Mikelanjelo Buonarroti tomonidan yasalgan marmar haykal. U ilk marta 1504-yil 8-iyunda Italiyaning Florensiya shahri Piazza della Signoria maydonida jamoatchilikka taqdim etilgan.
David Mikelanjelo
Yuliy Sezar
Mil. av. 100–44-yillar

Birinchi triumvirat aʼzosi boʻlgan Sezar Rim armiyasiga Galliya urushida boshchilik qiladi. Soʻngra fuqarolar urushi davrida oʻzining siyosiy raqibi boʻlgan Pompeyni magʻlub etadi va miloddan avvalgi 49-yildan 44-yilgacha, uning joniga qasd qilingunga qadar Rimni diktator sifatida boshqaradi.

Sezarning keyingi tarjimayi holini yoritib bergan Svetoniy va Plutarx asarlari asosiy manbalardir. Koʻpgina tarixchilar Sezarni tarixdagi eng buyuk harbiy rahbarlardan biri deb hisoblaydi. Keyinchalik uning taxallusi “imperator” soʻzining sinonimi sifatida qabul qilindi: “Sezar” unvoni butun Rim imperiyasida qoʻllanilgan. Bu esa keyinchalik nemischa “Kaiser” va ruscha “sar” soʻzlari kelib chiqishiga turtki boʻldi.
David Mikelanjelo
Galiley teleskopi

1609-yilda italiyalik astronom, matematik, fizik va mutafakkir Galileo Galiley uch marta kattalashtirib koʻrsatadigan qurilmani yaratdi va yulduzlarni oʻrganish uchun uni osmonga qaratdi. Shunday qilib, bu qurilma teleskopga aylandi.

Galiley teleskopi bu — refraktor bilan ishlaydigan optik teleskopning bir turi boʻlib, linzalar tizimidagi yorugʻlik nurlarining sinishiga asoslanadi. 1611-yilda Kepler teleskop okulyaridagi sochuvchi linzani yigʻuvchi linza bilan almashtirish taklifini kiritdi. U ajraladigan nurlar yoʻnalishini — obyektiv (F) bilan parallel nurga qaratilganidan soʻng oʻzgartirdi.

Bunday oʻzgarish teleskopning koʻrish maydonini kengaytirdi, yaʼni osmonning katta qismini qoplab olishga imkon berdi. Lekin u teskari tasvirni uzatdi. Kepler teleskopidan foydalangan astronomlar “teskari dunyoni” kuzatishga odatlanib qoldi.
David Mikelanjelo
Nil Armstrong
1930 — 2012

U 1969-yil iyul oyida Oy tomon yoʻlga chiqqan “Apollon-11” kosmik kemasi ekipajini boshqardi. Ularning asosiy vazifasi oyni zabt etish edi. Armstrong va uning sherigi Baz Oldrin 2 soat 31 daqiqa va 40 soniya davomida oy yuzasida boʻlishdi.

AQSh “Apollon-11” loyihasi uchun 25 milliard dollar sarfladi. Bugungi qiymatda esa bu miqdor 150 millarddan oshgan boʻlardi — mana bu haqiqiy investitsiya. Qiziqarli faktlardan biri, Armstrongning yurak urushi “Apollon-11” uchirilishi paytida daqiqasiga 110 marotaba yetgan. Oyga qoʻnganda esa bu koʻrsatkich daqiqasiga 150 taga koʻtarilgan.
David Mikelanjelo