Orqaga
Insoniyat Ilm-fan Koinot Madaniyat va sanʼat Biografiya
Saralash:
Xronologiya
Joylangan sana Xronologiya TOP
Asrlar
m. a. XXV m. a. IX m. a. XI m. a. LXVI m. a. LVI m. a. XXXII m. a. XXXI m. a. XXVII m. a. XXVI m. a. XVIII m. a. XVI m. a XV m. a. VIII m. a. VII m. a. VI m. a. IV m. a. III m. a. II m. a. I I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI
Umumiy maqolalar soni: 1041
Dinozavrlar haqida.

Dinozavrlar izlari va ularning qirilib ketishi

230 mln yil avval

Paleolit davri

m. a. 500 000
Eng qadimgi tuzum.

Urugʻchilik jamiyati

m. a. 40 000–12 000
 Yoy va o'q tarixi haqida ma'lumot.

Yoy va oʻq tarixi

m. a. 72 000–60 000

Qadimgi dunyo tarixida Yaponiya

m. a. 30 000–10 000
Kulolchilik nima? Kulolchilik tarixi.

Kulolchilik

m. a. 29,000–25,000
 Xaritashunoslikda inqilob.

Xaritashunoslikda inqilob

m. a. 25 000-yil
 Dzyomon madaniyati. Keramikadan avvalgi davrda, tarixda koʻp maʼlumot saqlanib qolgan ikki – Dzyomon va Yayoi madaniyati paydo boʻldi.

Dzyomon madaniyati

m. a. 10500–300
 Qadimgi Petra dunyoning yangi yetti mo'jizasidan biri sifatida.

Petra

m. a 7000-yil

Qadimgi Mesopotamiya sivilizatsiyasi

m.a. 6500–539
Keramika so'zining ma'nosi.

Keramika

m. a. 5500-yil

Qadimgi Shumer sivilizatsiyasi

m.a. 5500–1800
G'ildirak qanday ixtiro qilingan?

Gʻildirak

m. a. 4500–3300
Qadimgi Yaqin Sharq haqida ma'lumot.

Qadimgi Yaqin Sharq

m. a. 4000–3001
Eneolit davri haqida

Eneolit va bronza davri

m. a. 4000–3000

Qadimgi davrda Nil vodiysi va uning aholisi

m. a. 4000-yil

Mesopotamiya sivilizatsiyalari

m. a. 4000-yil
 Eng qadimiy yozuv haqida.

Qadimgi yozuvning kelib chiqishi

m. a. 3500-yil

Son

m. a. 3400

Qadimgi Misr

m. a. 3200

Qadimgi Misrda din

m. a. 3200

Qadimgi Misr madaniyati

m. a. 3200

Qadimgi Misr sivilizatsiyasi

m.a. 3150–30
 Dunyodagi eng ajoyib mato — ipakning qadimgi Xitoydan hozirgi kungacha bo‘lgan tarixi.

Ipakning kelib chiqishi

m. a. 3000-yil
 Asrlar davomida tarixchi va arxeologlar Stounhenj yodgorligi bilan bog‘liq ko‘plab sir-sinoatlar ustida bosh qotirdi.

Stounhenj yodgorligi

m. a. 3000–2000

Qadimgi Hindiston sivilizatsiyasi

m. a. 3000–1800

Qadimgi Xitoy sivilizatsiyalari

m. a. 3000-yil
 Tinch okeani navigatsiyasi va sayohati.

Tinch okeani navigatsiyasi va sayohati

m. a. 3000–1000
 M. a. 2800-yil Sovun ixtirosi va kelib chiqishi haqida ma'umot.

Sovun ixtirosi

m. a. 2800-yil
 Choy tarixi Xitoydan boshlanadi.

Choy tarixi

m. a. 2737-yil

Qadimgi Yunoniston sivilizatsiyasi

m.a. 2700–479
 Joser pog'onali piramidasi.

Joser piramidasi

m. a. 2670–2650
Qayiq tarixi haqida.

Qayiqning kelib chiqishi

m. a. 2600–2500

Piramidalar va daxmalar

m. a. 2600-yil

Qadimgi Mayya sivilizatsiyasi

m.a. 2600–900
 Siyohning ixtiro qilinishi. Yozuv siyohi qachon ixtiro qilingan? Tarixda qanday siyoh turlari bo'lgan? Zamonaviy siyoh ishlab chiqarish usullari.

Siyoh ixtirosi

m. a. XXV asr
 Sya sulolasi haqida ma'lumot

Sya sulolasi

m. a. XXVII asr
Shisha qanday material?

Shisha

m. a. 2000-yil
Temir davriga o'tishda O'rta Osiyoning rivojlanishi.

Temir davriga o‘tishda O‘rta Osiyoning rivojlanishi

m. a. 2000

Bobil podsholigi

m. a. 2000-yil

Qadimgi dunyoda Old Osiyo davlatlari

m. a. 2000-yil

Antik tarixning boshlanishi

m. a. 2000-yil

Qadimgi Yunonistonning yuksalishi

m. a. 2000-yil

Poʻlat

m. a. 1800-yil
 Nuragiylar madaniyati Sardiniya orolida vujudga kelgan tamaddun boʻlib, u miloddan avvalgi XVIII asrdan to miloddan avvalgi 238-yilga qadar mavjud boʻlgan.

Nuragiylar sivilizatsiyasi

m. a. XVIII asr

Buyuk Ipak yo‘li

m. a. II asr
 Shang sulolasi haqida ma'lumot. Shang sulolasi tarixi.

Shang sulolasi

m. a. XVI asr
 Vaqtni o'lchash tarixi.

Vaqtni oʻlchash tarixi

m. a. 1500
 Uffington oq oti Angliyaning Oksfordshir grafligidagi Affington qishlogʻida joylashgan Affington oq oti Qadimgi Rimdan avvalgi temir davrida yaratilgan deb hisoblanar edi.

Uffington oq oti

m. a. 1380-550

Tutanxamon

Misr firʼavni
 Chjou sulolasi haqida ma'lumot. Chjou sulolasi tarixi.

Chjou sulolasi

m. a. XI–III

Miloddan avvalgi I ming yillikda Hindiston

m. a. 1000-yil

Zardushtiylik va uning kelib chiqishi

m. a. 1000-yil

Qadimgi davrlarda kosmetika

m. a. 840-yil

Gomer

grek epik shoiri

Qadimgi Yunoniston madaniyati

m. a. VIII asr

Qadimgi Yunoniston afsonalari

m. a. VIII asr
 Etrusk tamadduni miloddan avvalgi VIII–III asrlarda Italiyaning markazida gullab-yashnagan va Etrusklar Rim tomonidan zabt etilgach, ularning madaniyati ham Rim madaniyatiga singib ketgan.

Etrusklar tamadduni

m. a. VIII–III

Qadimgi Yunonistonda fuqaro tarbiyasi

m. a. 776-yil

Qadimgi Italiya

m. a. VIII–VI
 Rim Qirolligi.

Rim Imperiyasi

m. a. 753; m. 1453

Rim sivilizatsiyasi

m.a. 753–476

Qadimgi yunon koloniyalari

m. a. VIII – VI

Qadimgi Rim madaniyati

m. a. VIII asr

Oʻzbekiston hududidagi ilk davlatlar

m. a. VII-VI

Afinada demokratiyaning shakllanishi

m. a. 621-yil
Yangi Bobil imperiyasi haqida ma'lumot.

Yangi Bobil imperiyasi

m. a. 612-yil

Pifagor Samosskiy

qadimgi yunon matematigi va faylasufi

Fors sivilizatsiyasi

m.a. 559–331

Ahamoniylar sulolasi

m. a. 558–330

Konfutsiy

qadimgi Xitoy voiz va yozuvchisi
Tanga tarixi.

Tangalar

m. a. VII asr

Rim respublikasining hayoti

m. a. 509–27

Qadimgi Yunoniston olimlari va mutafakkirlari

m. a. VI

Gippokrat

grek shifokori
 Laten madaniyati (taxminan mil. av. 450–50-yillar) Shveytsariya Neuchatel ko‘li shimoliy qirg‘og‘idagi shu joy nomi bilan atalgan.

Laten madaniyati

m. a. 450-yil

Aristofan

qadimgi yunon dramaturgi

Miloddan avvalgi V asrda yunon-fors urushlari

m. a. V asr

Platon

yunon faylasufi
German qabilalari va Rim imperiyasi.

German qabilalari va Rim imperiyasi

m. a. IV–V

Aristotel

qadimgi yunon faylasufi va tabiatshunosi

Qadimgi Xorazm, Qang‘ va Davan davlati

m. a. IV

Aleksandr

grek shohi va qoʻmondoni

Miloddan avvalgi IV asrda Makedoniyaning Yunonistonni bosib olishi

m. a. 338-yil

Miloddan avvalgi VII–IV asrlarda O‘rta Osiyo xalqlarining yunon-makedon istilochilariga qarshi kurashi

m. a. VII–IV

Makedoniya imperiyasi

m. a. 334–301

Yevklid

qadimgi yunon matematigi

Salavkiylar imperiyasi

m. a. 312–63
 Dzyomon madaniyati hanuz taraqqiy etayotgan bir vaqtda, Kyushu orolida paydo boʻlgan yangi Yayoi madaniyati sekin-astalik bilan sharqqa yoyilib, Dzyomon madaniyatini siqib chiqargan edi.

Yayoi davri

m. a. 300–m. 250

Arximed

yunon olimi

Miloddan avvalgi III–II asrlarda Oʻrta dengizda hukmronlik uchun kurash

m. a. III asr

Miloddan avvalgi III-mil. II asrlarda Xitoy

m. a. III asr–m. II
Xan sulolasi haqida ma'lumot. Xan sulolasi tarixi.

Xan sulolasi

m. a. III asr
 Rimgacha boʻlgan Galliyadagi yunonlar

Rimgacha boʻlgan Galliyadagi yunonlar

m. a. 154-yil

Rim bilan dastlabki hamkorlik

m. a. 154-yil
Qog'oz qachon ixtiro qilingan? Qog'oz vatani qayer?

Qogʻoz tarixi

m. a. II asr

Spartak

Rimdagi qullar qoʻzgʻoloni rahbari

Yuliy Sezar

Rim siyosiy arbobi va harbiy sarkarda

Kleopatra

Misr malikasi
 Galliya urushlari

Galliya urushlari

m. a. 58–50
 Koreyada tarixidagi uch qirollik davri.

Koreyada uch qirollik davri

m. a. I asr
 Britaniyaning Rim tomonidan fath etilishi

Britaniyaning Rim tomonidan zabt etilishi

m. a. 55; m. 130-yil

Rim Galliyasi

m. a. 50; m. 473-yil
Qadimgi dunyo tarixi.

Qadimgi tarix — taraqqiyotning boshlanishi

m. a. I asr
 Tiberiy haqida ma'lumotlar. Tiberiy o'tmishi va tarixi.

Tiberiyning Rimga qaytishi

m. a. 27 – m. 14-yil
 Vezer daryosi yoqasidagi jang: Germanik boshchiligidagi Rim qo'shini Vezerda german qabilalarini qatshatqich ravishda magʻlub etdi.

Vezer daryosi yoqasidagi jang

m. a. 16–; m. 9-yil
 Asl ismi Gay Oktaviy boʻlgan Oktavian Avgust miloddan avvalgi 63-yil, 23-sentabrda tugʻilgan va milodiy 14-yil 19-avgustda Neapol (Italiya) yaqinidagi Nola nohiyasida vafot etgan.

Avgustning vafoti

m. a. 14-yil

Rim respublikasida qullar va gladiatorlar

m. a. I asr
 Tevtoburg oʻrmonidagi jang

Tevtoburg oʻrmonidagi jang

I asr

Sin sulolasi

9–23
 Avgust va Tiberiyning munosabatlari haqida.

Tiberiy hukmronligi

I asr
 Xitoy solnomalari tarixi haqida ma'lumotlar.

Xitoy solnomalari Vo xalqi

25–220
 Xitoyda buddaviylik dinining vujudga kelishi, Xitoy buddizmi tarixi, Xan sulolasi davrida buddizm hamda buddizmning tarqalishi haqida.

Xitoyda buddizmning vujudga kelishi

I asr
 Quddusdagi nasroniylik dini haqida.

Quddusdagi nasroniylik dini

I asr

Kushon davlati

I asr

Kushon sulolasi

30–375
 Tiberiy vafoti. Uning vasiyatnomasiga asosan hokimiyat Kaligula va Druz Yuliy Sezarning oʻgʻli boʻlmish nabirasi Tiberiy Gemellga qoldi.

Kaligula hukumronligi

37–41

Neron

Rim imperatori
 Ptolemey otasi Juba II vafot etganidan soʻng Mavritaniyaning mutlaq hukmdoriga aylanadi.

Mavritaniya qiroli va Rim vassali Ptolemey oʻldirilishi

40-yil

Klavdiy tomonidan Britaniyaning bosib olinishi

I asr

Klavdiyning rafiqasi Messalina fitna sababli qatl etildi

48-yil

Rim respublikasining qulashi

m. a. I asr

Funan qirolligi

I asr

58–63 yillardagi Rim-Parfiya urushi

I asr
 Itseni qabilasi qiroli Prasutagning rafiqasi Boudika boshchiligidagi qoʻzgʻolonning hal qiluvchi jangi milodiy 61-yilda boʻlib, unda rimliklar britaniyaliklarni tor-mor etgan.

Uotling koʻchasidagi jang

61-yil
 Galba milodiy 68-yilda Luzitaniya gubernatori Oto hamrohligida Rim tomon yurish qiladi va Senat tomonidan imperator deb eʼlon qilinadi va bor-yoʻgʻi 7 oy hukmronlik qiladi.

Rim imperatori Galbani qatl qilinishi

69-yil

Kolizey qurilishi xronologiyasi

I asr
 Quddus qamali. Quddusning qamal qilinishi.

Quddusning Rim imperiyasi tomonidan qamal qilinishi

I asr
 Milodiy 79-yil Vezuviy togʻida otilgan vulqon Pompey shahrini yoppasiga kul ostiga dafn etdi va bu shaharni kelasi 17 asr davomida vulqon qoldiqlari himoyasida turli xil ofatlardan omon saqladi.

Vezuviy vulqonining otilishi

VIII–IX
 Nervaning taxt vorisini tanlashi.

Antonin imperatorlar — Nerva va Trayan

I asr
 Adrian devori haqida ma'lumot. Rim mudofaa to'sig'i.

Adrian devori

II asr

Sosoniylar sulolasidagi iqtisodiy, siyosiy va diniy vaziyat

224–651

Sosoniylar imperiyasi

224–651

Oʻrta asrlar jahon tarixidagi muhim tarixiy sanalar

III–XV
 Qabr (Maqbara) davri (250–552-yillar) Xalq birlashuvi.

Qabr (Maqbara) davri

250–552
 Xaniva deb Tumullar davriga oid yapon elitasi qabrlarining usti va atrofida o'rnatilgan, sirlanmagan terrakota silindrlar va ichi bo'sh sopol haykallari aytiladi.

Xaniva sopol haykallari tarixi

III asr
 Galliya imperiyasi yoki Galliya-Rim imperiyasi — zamonaviy tarixshunoslikda 260-yildan 274-yilgacha rasman bo‘lmasa-da, amalda alohida davlat sifatida faoliyat yuritgan, Rim imperiyasining ajralib chiqqan qismi uchun qo‘llaniluvchi nomlar.

Galliya Imperiyasi

260–274

Edessa jangi

III asr

Jin sulolasi

266–420

Buyuk Konstantin I

Rim imperatori
 Ilk zamonaviy kitob – kodeks yaratilishi.

Ilk zamonaviy kitob – kodeks yaratildi

IV asr

Ilk oʻrta asrlarda Xorazm, Xiyoniylar, Kidariylar davlati

IV–V

Ilk oʻrta asrlarda Hindiston

320-yil
 Yetti kunlik hafta astrologik kuzatuvlar yordamida bobilliklar tomonidan ixtiro qilingan.

Hafta kunlari

321-yil
 IX asr oxirlari: Janubiy Hindistonda Pallava sulolasi tugatiladi. Pallava hukmronligi taxminan 880-yilda Chola qirollariga oʻtgan.

Janubiy Hindistonda Pallava sulolasi

IV–IX
Ilk o'rta asrlarda Xitoy.

IV–X asrlarda Xitoy

IV–V

Gipatiya

ilk olima, faylasuf-neoplatonik
 Adrianopoldagi mag'lubiyat sabablari.

Adrianapol jangi

IV asr
 Ostgot qirolligi.

Ostgot qirolligi

IV asr
Vizantiya imperiyasining tashkil topishi.

Vizantiya: G’arb va Sharq orasida

395-yil
Vizantiya imperiyasi haqida ma'lumot

Vizantiya imperiyasi

395–1453

Oʻrta asrlarda Koreya

V–XV
Ilk o'rta asrlarda Britaniyaning Angliyaga aylanishi.

Ilk oʻrta asrlarda Britaniyaning Angliyaga aylanishi

407-yil
 Avliyo Avgustin "Xudo shahri" asarini yozishni boshlaydi

Avliyo Avgustin “Xudo shahri” asarini yozishni boshlaydi

413-yil

Eftallar davlatida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy hayot

V–VI
 Futbol oʻyinining boshlanish davri.

Futbol oʻyinining boshlanish davri

V asr

Arabiston ilk o‘rta asrlar boshida

V–XV

Mahalliy hokimlikning tashkil topishi

V–VII
 Fors arman urushi sabablari.

Fors-Arman urushi

V asr
O'rta asrlarda xristianlik.

O’rta asrlarda xristianlik

V asr
 Xlodvig diniy arbob sifatida.

Xlodvig I

franklar qirol
 Burgundiya qirolligi haqida ma'lumot.

Burgundiya qirolligi

V asr

Rim imperiyasining qulashi va zavolga yuz tutishi

476-yil
 Gʻarbiy Rim imperiyasining qulashi.

Gʻarbiy Rim imperiyasining qulashi

V asr
 Italiyadagi Ravenna shahri tarixi, cherkovlari, qadimgi me'moriy yodgorliklari haqida San-Vitale cherkovi, Galla Plastida va Teodorix maqbarasi qachon qurilgan?

Ravenna shahri tarixi va cherkovlari

V asr
 Merovinglar sulolasi haqida ma'lumot.

Merovinglar sulolasi

V asr

Franklarning kelib chiqishi

486-yil

Zinapoyali quduqlar

VI–VII
 Zen buddaviyligi Vyetnamga kirib keldi

Zen buddaviyligi Vyetnamga kirib keldi

VI asr

Rim respublikasida boshqaruv

m. a. 509–27

Diyorimiz jahon sivilizatsiyasi beshiklaridan biri

IV–XV

Ijtimoiy-iqtisodiy oʻzgarishlar

IV–XV
Slavyanlar haqida ma'lumot.

Slavyanlar va ularda davlatning tashkil topishi

VI–VII

Rim imperiyasining slavyanlar tomonidan bosib olinishi

VI asr

Turk xoqonligi

VI asr

Ahamoniylar davlati

VI asr
 Lombard qirolligi, 584–774-yillar.

Lombard qirolligi

584–774

Gʻarbiy turk xoqonligi

VI–VII

Syuanszan Xitoydan Hindistonga sayohati

VII asr
 Islom dinining vujudga kelishi. Islom diniga asos solinishi. Islom dini tarixi. Islom so'zining ma'nosi. Islom dinining asosiy g'oyasi.

Islom dini boshlanishi

VII asr

Tang sulolasi

618–907

Xalifalik darvi

VII–XIX
Tayka islohotlari. 622-yilda shahzoda Shotokuning oʻlimi tufayli mukammal hokimiyat qurish gʻoyasi “meva berish” ga ulgurmadi.

Tayka islohotlari

VII asr
Arab xalifaligining vujudga kelishi.

Arab xalifaligi

632-yil
 Umaviylar xalifaligi.

Umaviylar xalifaligi

661–750

Bolgariya podsholigi

VII asr
 Ritsuryo tizimi.

Ritsuryo tizimi

701–718
 Tayho kodeksi (milodiy 701-yil) – shu nomli eraning Nara davridagi maʼmuriy va jinoiy kodeks boʻlib, Xitoyning Tʼang sulolasi kodeksi asosida yaratilgan va 8-asr oxirigacha amal qilgan

Tayho kodeksi

VIII asr
 Beovulf asarining taxminiy yozilgan davri.

Beovulf asarining yozilish tarixi

700–750

Movarounnahrda Arab xalifaligining oʻrnatilishi

VIII asr

Movarounnahrda Islom dinining tarqalishi

VIII asr
 Nara davri

Nara davri

710–784

Xalifalikka qarshi xalq noroziligi

VIII asr

Abbosiylar davrida Movarounnahr va Xuroson

VIII asr

Oʻzbek xalqining shakllanish jarayoni

VIII–XII

Qoraqalpoq xalqining shakllanishi va siyosiy hayoti

VIII–XIX

Abbosiylar sulolasi

750–1258

Karolinglar sulolasi

751–840
 Franklar va Pipinning ehsoni.

Franklar va Pipinning ehsoni

751-yil

Italiya ilk shahar-davlatlarining paydo boʻlishi

VIII asr
 Rim qirollari haqida. Romul davrida Rim. Qirollar Numa Pompilius, Tullus Gostilliy, Ank Martsiy, Lutsiy Tarkviniy Prisk, Serviy Tulliy boshqaruvi.

Rim qirollari

m. a. 753–509

Franklar imperiyasi

768–843
Franklar imperiyasida madaniyat.

Ilk oʻrta asrlarda Yevropa xalqlari madaniyati

VIII–XI

Qadimgi Olimpiya oʻyinlari

m. a. 776–393

Al-Xorazmiy

Xorazmlik matematik, astronom

Qarluqlar, oʻgʻuzlar va tohiriylar

VIII–IX
 Xeyan davri

Xeyan davri

794–1185

Аhmad al-Fargʻoniy

astronom
Ilk o'rta asrlarda Osiyo mamlakatlari madaniyati.

Ilk oʻrta asrlarda Osiyo mamlakatlari madaniyati

IX asr
 Gana (VII-XIII asrlar) — Gʻarbiy Afrikaning oʻrta asrlardagi yirik savdo imperiyalarining eng birinchisi.

Gana (Vagadu) imperiyasi

IX–XIII
Uyg'onish davri haqida.

Uygʻonish davri

IX–XVI

IX–XII asrlarda Oʻrta Osiyoda me’morchilik, san’at va musiqa

IX–X

Movarounnahr va Xorazmning madaniy hayoti

IX–XII

Somoniylar imperiyasi

819–999
Islom imperiyasi haqida ma'lumot. Islom imperiyasi tarixi.

Islom oltin davri

VIII–XIII

Muhammad at-Termiziy

buyuk allomalardan biri
 Janubiy italiyada islom dini. Italiyada islom dini.

Islom dini janubiy Italiyada

IX asr

Movarounnahrda islom dinining ma’naviy hayotga ta’siri

IX–XIII

840-yildan keyin boʻlingan imperiya

840-yil
 850—875-yillar: Ilk skandinaviyalik koʻchmanchilar Islandiyaga yetib keladi.

Ilk skandinaviyalik koʻchmanchilar Islandiyaga yetib kelishadi

850–875
Abu Abdulloh Rudakiy haqida ma'lumot.

Abu Abdulloh Rudakiy

adib

Safforiylar sulolasi

861–1002
 Rus oʻlkasida Ryurikovlar sulolasining boshlanishi 862–1598.

Ryurikovlar sulolasi

862–1598
 864-yil: Bolgariyaning Boris I qoʻl ostida nasroniylashuvi.

Bolgariyaning Boris I qoʻl ostida nasroniylashuvi

864-yil

Somoniylar

IX–X
 867-yil: Makedoniyaliklar sulolasi davrida Vizantiya imperiyasining qayta tiklanishi.

Maqduniylar sulolasi davrida Vizantiya imperiyasining qayta tiklanishi

867-yil
 868-yil: Ahmad ibn Tulun Abbosiylar xalifasidan ajralib chiqib, mustaqil Tuluniylar sulolasiga asos soladi.

Tuluniylar sulolasi

868–905
 870-yil: Serblarning nasroniylashuvi.

Serblarning nasroniylashuvi

870-yil

Abu Mansur al-Moturidiy

islomshunos

Abu Nasr Forobiy

faylasuf, ensiklopediyachi olim, astronom va matematik

Somoniylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot

IX–X
Sharqiy slavyanlar haqida.

Sharqiy slavyanlar. Kiyev rusi

882-yil
 Buyuk Alfred (846–899-yillarda yashab oʻtgan) — Angliya janubi-gʻarbidagi saks qirolligi — Uesseks qiroli (871–899-yillar).

Uessekslik Buyuk Alfred, birinchi ingliz qiroli vafot etadi

846–899

Abu Bakr al-Xorazmiy

buyuk allomalardan biri

Abu Bakr Narshaxiy

adib
 Klassik Maya sivilizatsiyasining tanazzuli.

Maya sivilizatsiyasi tanazzuli

900-yil
Fransiyada markazlashgan davlatning tashkil topishi.

Oʻrta asrlar Fransiyasida markazlashgan davlatning tashkil topishi

X–XIII

Qaffol ash-Shoshiy

alloma, qonunshunos va shoir

Fotimiylar sulolasi

909–1171

Ahmad as-Sagʻoniy

olim

Abu Abdulloh al-Xorazmiy

olim
Yevropada o'rta asr shaharlari.

Yevropada oʻrta asr shaharlari

X–XV
Osiyo mamlakatlarining o'rta asr shaharlari.

Oʻrta asrlarda Osiyo mamlakatlaridagi shaharlar

X–XV

Qoraxoniylar

X asr
 Toltek madaniyati haqida ma'lumot.

Toltek madaniyati

VIII–XII

Oʻrta asrlarda Xitoy

X–XV
Mushaklar tarixi.

Mushakbozlik tarixi

X asr
Muqaddas Rim imperiyasining tashkil topishi.

Muqaddas Rim imperiyasi

962-yil

Gʻaznaviylar

X–XI

Abu Rayhon Beruniy

qomusiy olim
 Zamonaviy raqamlar va sanoq sistemalarining rivojlanish tarixi.

Zamonaviy raqamlar va sanoq sistemalarining rivojlanishi tarixi

976-yil

Yaroslav Donishmand

Kiyevning buyuk knyazi

Abu Ali ibn Sino

oʻrta osiyolik buyuk tabib
 Kapetinglar sulolasi haqida ma'lumot.

Kapetinglar sulolasi

X asr

Xorazm davlati va uning yuksalishi

X asr
O'rta asrlarda tovar ishlab chiqarishning yuksalishi.

O‘rta asrlarda tovar ishlab chiqarishning yuksalishi. Bozor va yarmarkalar

XI-XV
Nosir Xisrav haqida

Nosir Xisrav

donishmand va mutafakkir

Yusuf Xos Hojib

turkiy shoir, mutafakkir, davlat arbobi

Abu al-Muʼiyn an-Nasafiy

olim
Mahmud Qoshg'ariy haqida ma'lumot.

Mahmud Qoshgʻariy

turkiy tilshunos olim, filolog

Saljuqiylar sulolasi

1038–1308

Oʻrta asrlarda Yevropa meʼmorchilik, sanʼat, adabiyot

XI asr
Ismoil Jurjoniy haqida ma'lumot.

Ismoil Jurjoniy

olim va mashhur tabib

Umar Xayyom

fors va tojik shoiri, faylasuf

Dashti Qipchoqdagi siyosiy ahvol. Muhammad Shayboniyxon

XI–XV

Oʻrta asrlar Angliyasida markazlashgan davlatning tashkil topishi

XI–XIII

X–XII asrlarda Movarounnahr va Sharqiy Turkistonda adabiyot

X–XII
Mahmud az Zamaxshariy haqida ma'lumot.

Mahmud az-Zamaxshariy

alloma

Oʻrta asrlarda Yaponiya

XI–XV
Kompas haqida ma'lumot.

Kompas

1088-yil

Yuriy Dolgorukiy

Suzdal shahzodasi va Kiyev buyuk gersogi, Moskva asoschisi
Salib yurishlari.

Salib yurishlari

1096-1270
Dastlabki salib yurishlari haqida.

Dastlabki salib yurishlari

1096-yil

Oʻrta asrlarda Rus knyazliklari

XI asr

Ahmad Yassaviy

yassaviya tariqati asoschisi

Burhoniddin al-Margʻinoniy

fakih
 Gvelf va gibellin siyosiy partiya a'zolari haqida.

Gvelflar va Gibellinlar

XII asr

Najmiddin Kubro

buyuk donishmand

Oʻrta asrlarda Yevropa madaniyati

XII–XIII

Adib Ahmad Yugnakiy

mashhur adib

Richard I Arslonyurak

Angliya va Irlandiya qiroli

Oʻrta asrlarda Germaniya

XII–XIV

Chingizxon

moʻgʻul imperatori va sarkardasi

Mahmud Chagʻminiy

astronom va faylasuf

Ayyubiylar sulolasi

1171–1260

Bosniya va Gertsegovina tarixi

XII asr

Kamakura davri

1192–1333

Qoʻl soatlar

1200-yil
 Tennis o'yini. Tennis haqida ma'lumot.

Tennis oʻyini

XI asr
 Ko'zoynak ixtiro qilinishi.

Koʻzoynaklarning kelib chiqishi tarixi

XIII asr

Oʻrta asrlarda Hindiston

XI–XVI

Moʻg‘ullar davlati

1206–1368

Moʻgʻullar imperiyasi

1206–1368

Dehli sultonligi

1206–1526
 G'arbiy sya istilosi. Garbiy sya istilosi. Mo'g'ullarning g'arbiy sya istilosi. Tangut imperiyasi istilosi. G'arbiy syaga birinchi bosqin.

Gʻarbiy Syan istilosi

XIII asr
 Yeuling jangi qachon bo'lgan? Yovvoyi tulki tizmasi jangi haqida.

Moʻgʻul-jin urushi

XIII asr

Xorazmshoh va Chingizxon munosabatlari

XIII asr

Chingizxonning Movarounnahrga yurishlari

XIII asr

Jaloliddin Manguberdining Xorazm taxtiga oʻtirishi

1220-yil

Oltin Oʻrda

1224–1480

Jaloliddin Manguberdi – Vatan qahramoni

XIII asr

Chigʻatoy ulusining tashkil topishi

XIII asr
Chig'atoy ulusi haqida ma'lumot.

Chigʻatoy ulusi

XIII–XV

Jaloliddin Manguberdi – mohir sarkarda

XIII asr

XIII asrda ruslarning bosqinchilarga qarshi kurashi

1237–1242

Oltin O’rda xonligi

XIII asr

Oʻrta asrlarda Afrika

XI–XV

Marko Polo

italyan sayohatchi va yozuvchisi

Oʻrta asrlarda Amerika

XI–XV
Keyingi salib yurishlari haqida.

Keyingi salib yurishlari

1269–1270

XIII asr oʻrtalarida Chigʻatoy ulusining ijtimoiy-iqtisodiy hayoti

XIII–XIV

Linza va koʻzoynak

XIII asr
Usmonli imperiyasi haqida ma'lumot.

Usmonlilar imperiyasi

1299–1922

Usmonli turklar davlati

1299–1922

Usmonlilar sulolasi

1299–1922

Atstek madaniyatidagi inson qurbonligi

1300 –1521

Atsteklar sivilizatsiyasi

1300–1521

Fransiyada general shtatlar

XIV asr

Bahouddin Naqshband

Naqshbandiya taʼlimoti asoschisi

Taftazoniy

faylasuf
 Azteklar davlati haqida ma'lumot. Azteklar davlati tarixi.

Azteklar davlati

XIV–XVI

Rus knyazliklarida markazlashishning rivojlanishi

XIV asr
 Temur – harbiy yetakchi.

Kengayish davri

1336–1370

Amir Temur

sarkarda, kuchli va markazlashgan davlat asoschisi, ilm-fan va madaniyat homiysi
 Yuz yillik urush haqida ma'lumot.

Yuz yillik urush

1337–1453
 Muromati (yoki Ashikaga) davri (1338–1573-yillar).

Muromati (yoki Ashikaga) davri

1338–1573

Xoja Muhammad Porso

islomshunos olim

Amir Temurning siyosiy maydonga kirib kelishi

XIV asr
 Shota Rustaveli biografiyasi, bolaligi, ta'lim, hayoti, karyerasi, yutuqlari, o'limi va oilasi haqida.

Shota Rustaveli

gruziyalik shoir va siyosiy arbob
Qozizoda Rumiy haqida ma'lumot.

Qozizoda Rumiy

matematik va astronom

Umarshayx Mirzo

ko‘ragon temuriy shahzoda
 Barlos urugʻining rahbari.

Barlos urugʻining rahbari

1360-yil

Amir Temur – markazlashgan davlat asoschisi

XIV asr

Amir Temur saltanatida davlat boshqaruvi va harbiy tizim

XIV asr

Ya’qub Charxiy

islomshunos olim
Mavlono Lutfiy haqida ma'lumot.

Lutfiy

shoir

Temuriylar sulolasi

1370–1507

Temuriylar imperiyasi

1370–1507

Amir Temur davlatining tashqi siyosati

XIV–XV

Amir Temurning jahon tarixida tutgan oʻrni

XIV–XV
 Hindistonga yurish. Temurning Hindistonga hujumi. Temurning Hindistonga hujumi sabablari. Temurning hindistonga yurishi. Dehlining egallanishi.

Temurning Balx va Pokistonga yurishlari

XIV asr
G'iyosuddin al-Koshiy haqida ma'lumot.

Gʻiyosiddin al-Koshiy

astronom

Sakkokiy

lirik shoir

Angliya o’rta asrlar so’ngida

XIV–XV

Shohrux Mirzo

shahzoda
Fors istilosi. Temurning fors istilosi. Forsning bosib olinishi. Fors davlati istilosi. Isfahonning bosib olinishi. Sherozning egallab olinishi.

Temurning Fors (Persiya) hududiga yurishlari

XIV asr
 Toʻxtamishxon va Temur oʻrtasidagi jang.

Toʻxtamishxon va Temur oʻrtasidagi jang

1386–1395
 Gruziya qamali haqida. Amir Temurning Gruziyaga hujumi. Amir Temur kavkazda. Amir Temurning Gruziyaga harbiy yurishlari. Birtvisi qalasi qamali.

Temurning Gruziyaga yurishlari

XIV asr
 Mirzo Ulug'bek haqida. Mirzo Ulug'bek hayoti.

Mirzo Ulugʻbek

buyuk o‘zbek astronomi va matematigi
 Panipat jangi. Panipat jangi tafsilotlari. Dehli sultonligining qo'lga olinishi. Temur panipat jangidagi usullari. Panipat jangi haqida.

Temurning Dehliga yurishi

XIV asr

XV asr oxiri — XVI asr boshlarida Xuroson va Movarounnahrdagi siyosiy vaziyat

XV–XVI
 Damashq qamali haqida. Mamluk-temur urushi. Mamluk temur urushi. Damashq qamali sabablari. Temurning Suriyaga hujumi. Damashq qamali oqibatlari.

Temurning Damashqga yurishi

XIV asr

XV asrda Oʻzbek xalqi adabiyoti

XV asr

XV asrda Oʻrta Osiyoda tasviriy san’at

XV asr

Ispaniya imperiyasi

1402–1976
 Anqara jangi haqida ma'lumot. Angora jangi. Anqara jangi tarixi. Temur qo'shinlari va jangovar joylashuvi. Anqara jangi oqibatlari.

Temurning Anqaraga yurishi

XV asr

Ali Qushchi

matematik, astronom

XV asrda Movarounnahrda ta’lim tizimi

XV asr

Xoja Ahror

mutasavvif donishmand

Sohibqiron taxti uchun kurash

XIV–XV

Mirzo Ulugʻbek hukmronligi davrida Movarounnahr

XV asr
Abdurazzoq Samarqandiy haqida ma'lumot.

Abdurazzoq Samarqandiy

tarixnavis , fakih va davlat arbobi

Abdurahmon Jomiy

fors-tojik shoiri, naqshbandiylik tariqatining yirik vakili

Sharafiddin Ali Yazdiy

muarrix olim

XV asrda Oʻrta Osiyoda aniq fanlarning rivojlanishi

XV asr

Oʻrta asrlarda Osiyo, Amerika va Afrika xalqlari madaniyati

XV asr

Machu Pikchu

1420–1530

Abu Said Mirzo

murakkab xarakterli temuriy shahzoda

Oʻrta asrlarda Movarounnahda ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot va bunyodkorlik

XV asr

Jaloliddin Davoniy

fakih, olim

Mirxond

muarrix

Davlatshoh Samarqandiy

adabiyotshunos olim, shoir

Inka sivilizatsiyasi

1438–1572
Husayn Boyqaro haqida ma'lumot.

Husayn Boyqaro

shoir va davlat arbobi
Kitob bosish tarixi qachon boshlangan? Kitob bosish ixtirochisi kim?

Kitob bosish

XV asr
Husayn Voiz Koshifiy haqida ma'lumot.

Husayn Voiz Koshifiy

alloma

Alisher Navoiy

shoir, mutafakkir, jahon adabiyotining yetuk siymolaridan biri, davlat arbobi, faylasuf

Varna jangi

1444-yil

Temuriylar saltanatining inqirozga yuz tutishi

XV asr
Muhammad Haydar Dug'lot haqida ma'lumot.

Mirzo Muhammad Haydar Dugʻlot

muarrix, adib va davlat arbobi

Muhammad Shayboniyxon

shayboniylar sulolasi asoschisi va shoir
 Kolumb biografiyasi, bolaligi, ta'lim, hayoti, karyerasi, yutuqlari, o'limi va oilasi haqida.

Xristofor Kolumb

italiyalik dengizchi va geograf

Leonardo da Vinchi

rassom, ixtirochi va anatom

Yevropada Uyg‘onish davri madaniyati

XIV–XVII
 Konstantinopolning fathi haqida.

Konstantinopolning fathi

1453-yil

Amerigo Vespuchchi

italiyalik dengiz sayyohi

Kamoliddin Behzod

buyuk musavvir va miniatyurachi

Vasko da Gama

portugaliyalik dengiz sayyohi

Maxdumi A’zam

alloma, diniy va siyosiy arbob

Nikolay Kopernik

polshalik astronom

Xondamir

tarixchi va shoir

Podshoxoja

shoir va adib, shayxulislom
 Zahiriddin Muhammad Bobur haqida.

Zahiriddin Muhammad Bobur

temuriy shoh, shoir, geograf va tarixchi

Yuz yillik urushdan soʻng Fransiyada mutlaq monarxiya

XV asr

XV–XIX asrlarda muhim tarixiy sanalar

XV–XIX

Teofast Paratsels

shveytsariyalik jarroh
 Italiya urushlari.

Italiya urushlari

1494–1789

Movarounnahrda shayboniylar sulolasi hokimiyatining oʻrnatilishi

XV–XVI

Shayboniylar sulolasi

XV–XVI

XVI–XVII asrlarda ilm-fan taraqqiyoti

XVI–XVII
 Fransiya qirolligining eski tuzum davri.

Eski rejim davri

XV asr

XVI–XVIII asrlarda Eron

XVI–XVIII

Xiva xonligining tashkil topishi

XVI–XVII

XVI–XVIII asrlarda Yaponiya

XVI-XVIII

XVI asrda Buxoro xonligida ijtimoiy-iqtisodiy hayot

XVI–XVII

Angliyada qirol hokimiyatining kuchayishi

XVI–XVII

Yevropa davlatlarining mustamlakalar uchun kurashi

XVI asr
Chaldiron jangi haqida.

Chaldiron jangi

1514-yil

XVI–XVIII asrlarda Usmoniylar imperiyasi (Turkiya)

XVI–XVIII

Yevropada reformatsiya. Germaniyada dehqonlar urushi

XVI asr
 Reformatsiya davri haqida ma'lumot.

Reformatsiya davri

XVI–XVII

XVI-XVII asrlarda Rossiya

XVI-XVII

XVI–XVIII asrlarda Hindiston

XVI–XVIII

Boburiylar imperiyasi

1526–1857

Buxoro xonligi

XVI–XVII

Buxoro xonligining tashqi siyosati

XV–XVI

XVI asrda Buxoro xonligida madaniy hayot

XVI asr

Fransua Viyet

fransuz matematigi
 XVI asr Muzqaymoqning paydo boʻlishi va tarixi haqida ma'lumot.

Muzqaymoqning paydo boʻlishi va tarixi

XVI asr

Yangi davr boshlarida G‘arbiy Yevropa mamlakatlarida ijtimoiy-iqtisodiy hayot

XVI–XVII

Amirlikning xoʻjalik hayoti

XVI–XVIII

Oʻzbek xonliklarining taraqqiyotda orqada qolish sabablari va oqibatlari

XVI–XIX

Ashtarxoniylarning hokimiyat tepasiga kelishi

XIV–XVII

Xiva xonligi tarixi boʻyicha manbalar

XVI–XIX

XVI–XVII asrlarda Germaniya imperiyasi

XVI–XVIII

Fransiyada mutlaq monarxiya

XVI–XVIII
 Fransiyadagi diniy urushlar haqida.

Fransiyadagi diniy urushlar

XVI asr

Galileo Galiley

italyan fizigi va astronomi, mexanik, matematik

Uilyam Shekspir

ingliz dramaturgi va shoiri

Niderlandiya inqilobi

XVI asr

XVI–XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Afgʻoniston

XVI–XIX

Uilyam Garvey

angliyalik vrach

Grigorian taqvimi

1582-yil

Britaniya imperiyasi

1583–1997

XVI–XVIII asrlarda xalqaro munosabatlar

XVI–XVIII

Barokko davri

XVI–XVIII

XVI–XVIII arslarda Xitoy

XVI–XVIII

Klassitsizm davri

XVII–XIX

Pyer Ferma

fransuz matematigi

XVII — XVIII asrning birinchi yarmida Xiva xonligidagi siyosiy ahvol

XVII–XVIII
 Edo davri haqida ma'lumot. Edo davri kelib chiqishi.

Edo davri

XVII–XIX

Fransuz koloniyalari

XVII asr
 Shimoliy Amerikada Britaniya hukmronligi.

Shimoliy Amerikada Britaniya hukmronligi

XVII asr

Romanovlar sulolasi

1613–1917

Rembrandt

gollandiyalik rassom
 1600-yillarda fransiya. O'ttiz yillik urush davrida Fransiya.

Oʻttiz yillik urush

XVII asr

Oʻzbek xonliklari va Rossiya imperiyasi munosabatlari

XVII–XIX
 Afrikada qul savdosining tugashi. Qullikning bekor qilinishi. Qul savdosining boshlanishi. Uchburchak savdo yo'nalishlari. Qul savdosi taqiqlanishi.

Afrikada qul savdosining tugashi

XV asr
Suv osti kemasi haqida qiziqarli ma'lumotlar.

Suv osti kemasi

1620-yil

Paskal Blez

fransuz matematigi, fizigi va faylasufi

Robert Boyl

kimyogar, fizik va ixtirochi

Sharl Perro

fransuz yozuvchisi, davlat arbobi
 Tojmahal haqida. Tojmahal tarixi. Tojmahal qurilishi. Tojmahaldagi xattotlik. Tojmahal marmari. Tojmahal bog'i. Shohjahonning vafoti.

Tojmahal

1631–1653

Antoni van Levenguk

naturalist, mikroskop asoschisi
 Fransuz-ispan urushi. Fransiya ispaniya urushi.

Fransuz-Ispan urushi

XVII asr

Angliyada burjua inqilobining boshlanishi

1640-yil

Angliyada fuqarolar urushi va uning oqibatlari

1642–1688

XVII–XVIII asrlarda ilm-fan taraqqiyoti

XVII–XVIII
Isaak Nyuton biografiyasi, bolaligi, ta'lim, hayoti, faoliyati, yutuqlari, o'limi va oilasi haqida.

Isaak Nyuton

Ingliz fizigi, mexanik, astronom va matematik, klassik fizika asoschisi
 Lyudovik 14 hukmronligi haqida ma'lumotlar.

Lyudovik XIV hukmronligi

1643–1715

Soʻfi Olloyor

adib, shoir va mutafakkir

Xiva xonligining iqtisodiy va madaniy hayoti

XVII–XVIII

Choy va sanoat inqilobi

XVII–XVIII
 To'y torti tarixi haqida.

Toʻy toʻrtlari tarixi

XVII asr

Ma’naviy-ma’rifiy, madaniy hayot

XVII-XVIII

Amirlik davlat tuzumi va uning maʻmuriy boshqariluvi

XVII–XVIII

Amirlik shaharlari hayoti va savdo-sotiq ishlar

XVII–XVIII

Qoraqalpoq xalqi madaniyati

XVII–XVIII
 Turdi Farog'iy haqida ma'lumot.

Turdi Farogʻiy

shoir
 Boborahim Mashrab haqida.

Boborahim Mashrab

shoir va tasavvufning yirik vakili

Adabiyot va sanʻat

XVII–XIX
 Londondagi buyuk yongʻin.

Londondagi buyuk yongʻin

1666-yil

Jonaton Svift

ingliz yozuvchisi
Ilk avtomobil qanday yaratilgan?

Avtomobil

1672-yil

Buyuk Pyotr I

rus podshohi
 Fransiya gollandiya urushi haqida.

Fransiya-Gollandiya urushi

XVII asr

Antonio Vivaldi

italyan kompozitori, dirijyor, pedagog

Karl XII

Shvetsiya qiroli
 To'qqiz yillik urush haqida.

Toʻqqiz yillik urush

XVII asr

Rossiya imperiyasining tashkil topishi

XVII asr
 Qahva Sharqiy Afrikada, hozirgi Efiopiya davlati hududida kashf qilingan.

Qahva tarixi

XV asr
Buyuk geografik kashfiyotlar haqida.

Buyuk geografik kashfiyotlar

XV–XVII
 XVII-XVIII asrlarda Yevropada ma'rifatparvarlik.

Maʼrifat davri

XVII–XX

Volter

yozuvchi, faylasuf va tarixchi

Bugʻ poyezdi

1698-yil
 Ispaniya vorisligi uchun kurash.

Ispaniya vorisligi uchun kurash

XVIII asr

XVIII asrning birinchi yarmida Buxoro xonligida siyosiy tarqoqlik

XVIII asr

Benjamin Franklin

AQShlik siyosatchi va olim

Angliyaning dunyoda birinchi sanoat mamlakatiga aylanishi

XVIII asr

Mariya Anyezi

italiyalik matematik, faylasuf

Romantizm davri

XVIII–XIX

Myunxgauzen Karl

nemis zodagoni

Qoʻqon xonligining tashkil topishi

XVIII–XIX

Rossiya imperiyasi

1721–1917
 Pasxa orolidagi jumboq.

Pasxa orolidagi jumboq

1722-yil

Immanuil Kant

nemis faylasufi
Sentimentalizm haqida ma'lumot. Sentimentalizm tarixi.

Sentimentalizm

XVIII–XIX

Jeyms Kuk

ingliz dengizchi va tadqiqotchisi

Yekaterina II

rus qirolichasi

Aleksandr Suvorov

rus qoʻmondoni

Jorj Vashington

AQShning birinchi prezidenti

Maxtumquli

turkman shoiri va mutafakkiri

Jeyms Uatt

ingliz ixtirochisi

Buxoroda mangʻitlar sulolasi hukmronligining oʻrnatilishi

XVIII–XIX

Jan Batist

Fransuz tabiatshunosi

Alessandro Volta

italyan fizigi va kimyogar

Mixail Kutuzov

rus qoʻmondoni

Iogann Gyote

nemis adabiyotining asoschilaridan biri

Karolina Lukretsiya Gershel

аnglo-german astronomi

XVIII–XIX asr Oʻzbekiston tarixi haqida xulosa

XVIII–XX

Qoraqalpoqlarning ijtimoiy-iqtisodiy hayoti

XVIII–XIX

XVIII–XIX asrlarda qoraqalpoq adabiyoti ravnaqi

XVIII–XIX

Qoʻqon xonligida iqtisodiy hayot

XVIII–XIX

Qoʻqon xonligi shaharlari

XVIII–XIX

Qoʻqon xonligida madaniy hayot

XVIII–XIX

Tarixnavislik, san’at va me’morchilik

XVIII–XIX

Mariya Antuanetta

fransuz qirolichasi

Aleksandr Hemilton

AQSh siyosat arbobi, iqtisodchi

Motsart

avstriyalik bastakor
 Yetti yillik urush. 7 yillik urush.

Yetti yillik urush

XVIII asr
Industrial o'sish haqida ma'lumot. Industrial ravnaq tushunchasi mohiyati. Industriyalash jarayoni haqida.

Industrial oʻsish

XVIII–XIX

Nisefor Nyeps

fransuz ixtirochisi

Endryu Jekson

AQShning 7-prezidenti

Napoleon Bonapart

Fransiyaning birinchi konsuli

Lyudvig van Betxoven

nemis bastakori, pianinochi, dirijyor

Iogann Zeebek

nemis fizigi

Xiva xonligida qoʻngʻirotlar sulolasining hokimiyat tepasiga kelishi

XVIII–XIX

Xiva xonligining ijtimoiy-iqtisodiy hayoti

XVIII–XIX

Buxoro amirligida madaniy hayot

XVIII–XIX
 Telegraf liniyalari qurilishi tarixi.

Telegraf liniyalarining qurilish tarixi

XVIII asr

Andre Mari Amper

fransuz fizigi, matematik

Amerika Qoʻshma Shtatlarining tashkil topishi

XVIII asr
 Angliya-fransiya urushi.

Angliya-Fransiya urushi

XVIII asr
Munis Xorazmiy haqida ma'lumot.

Munis Xorazmiy

olim
 Amerika inqilobi sabablari.

Amerika inqilobi

XVIII asr
 Gitaralar tarixi va kelib chiqishi haqida ma'lumotlar.

Gitaralar tarixi

1779-yil
 Uvaysiy haqida ma'lumot. Birinchi o'zbek ma'rifatparvar shoirasi.

Uvaysiy

birinchi o‘zbek maʼrifatparvar shoirasi

Xiva xonligida shaharlar hayoti

XVIII–XIX asr

XVIII asrning ikkinchi yarmi — XIX asr boshlarida Toshkent

XVIII–XIX

Jorj Bayron

yirik ingliz romantik shoiri

Maxmur

hajvchi shoir

Maykl Faradey

ingliz fizigi, elektromagnitlash asoschisi

Nikolay Lobachevskiy

rus matematigi
 Fransuz inqilobi haqida ma'lumot.

Fransuz inqilobi

1792-yil

Buyuk fransuz burjua inqilobining yakuni va tarixiy ahamiyati

1792–1799
 Nodirabegim haqida ma'lumot.

Nodira

oʻzbek shoirasi va davlat arbobi

Onore de Balzak

buyuk fransuz yozuvchisi, realist

Emil Klapeyron

fransuz fizigi va muhandisi

Aleksandr Pushkin

rus shoiri, nosir, dramaturg

Batareya tarixi

1800-yil
 Velosipedlar tarixi.

Velosipedlar tarixi

1800-yil

Uilyam Talbot

ingliz olimi va ixtirochisi

Buxoro amirligi XIX asrning birinchi yarmida

XIX asr
 Imperiya uslubi haqida ma'lumot. Imperiya uslubi tarixi.

Ampir uslubi

XIX asr
 Eklektizm haqida ma'lumot.

Eklektizm

XIX–XX

Viktor Gyugo

buyuk fransuz prozaigi, shoiri va dramaturgi

Aleksandr Dyuma

fransuz yozuvchisi
 Yoritish lampa tarixi. Yoritish lampa ixtirosi. Yoritish lampa ixtirochisi. Dastlabki cho'g'lanma lampalar. Tomas edison haqida. Birinchi lampa.

Yoritish lampasining tarixi

1802-yil

Fransiyada Birinchi imperiya va uning halokati

1804-yil

Birinchi Fransiya imperiyasi

1804–1814

Xans Andersen

daniyalik ertakchi-yozuvchi

Charlz Darvin

ingliz olimi

Nikolay Gogol

buyuk rus prozaigi, dramaturg, publitsist

Lui Brayl

fransuz tiflopedagogi

Avraam Linkoln

AQShning 16-prezidenti

Ogahiy

shoir

Frederik Shopen

polshalik pianinochi va bastakor

Lotin Amerikasi xalqlarining milliy-ozodlik kurashi

XIX asr

XIX asrning birinchi yarmida Qoʻqon xonligining ijtimoiy-siyosiy ahvoli

XIX asr

Mixail Lermontov

buyuk rus shoiri, prozaik, dramaturg

Robert Mayer

nemis shifokori va fizigi

Samuel Kolt

amerikalik qurolsoz

Otto fon Bismark

Germaniya imperiyasi kansleri

Nikolay Putilov

rus tadbirkori, matematik va ixtirochi

Tolstoy Konstantinovich

rus shoiri, nosir va dramaturg

Karl Marks

nemis faylasufi

Jeyms Joul

ingliz fizigi

XIX asrning birinchi yarmida Xiva xonligining tashqi siyosati

XIX asr

Afanasiy Fet

rus shoiri

German Gelmgols

nemis shifokori
 Fyodor Dostoyevskiy hayoti va ijodi. Dostoyevskiy asarlari mazmuni. Dostoyevskiyning ilk romani qaysi? Qimorboz romanining yaratilish tarixi.

Dostoyevskiy

rus yozuvchisi

Lui Paster

fransuz kimyogari va mikrobiologi

Kompyuter

1822-yil

Rudolf Klauzius

nemis fizigi

Uliss Grant

AQShning 18-prezidenti

Komil Xorazmiy

shoir, san'atkor, xattot, davlat arbobi

Bernxard Riman

nemis olimi

Berdaq

shoir

Ahmad Donish

mutafakkir va shoir, faylasuf, pedagog

Jyul Vern

fransuz yozuvchisi

Lev Tolstoy

rus yozuvchisi
Fotoapparat qachon ixtiro qilingan?

Fotoapparat

XIX asr

Milliy-ozodlik harakatlarining ahamiyati

XIX asr

Rus uslubi

XIX–XX

Eduard Mane

fransuz rassomi

Gyustav Eyfel

fransuz muhandisi

Alfred Nobel

shvetsiyalik ixtirochi

Dmitriy Mendeleyev

rus olimi, kimyogar

Mark Tven

amerika realizmi asoschisi

Genri Ford

amerikalik ixtirochi-muhandis

Yan Van der Vaals

gollandiyalik fizik
 Morze alifbosi haqida.

Morze alifbosi

XIX asr

Ferdinand Seppelin

nemis ixtirochisi

Oskar Klod Mone

fransuz rassomi

Chaykovskiy

rus bastakori

Lyudvig Bolsman

avstriyalik fizik-nazariyotchi
Feruz haqida ma'lumot.

Muhammad Rahimxon II — Feruz

shoir, musiqashunos, davlat arbobi, hukmdor

Rentgen Vilgelm

nemis fizigi

Abay

shoir va yozuvchi, bastakor va faylasuf

Karl Faberje

rus zargari

Tomas Edison

amerikalik ixtirochi
 Muhammad Ikrom ibn Adbussalomning hayoti, mehnat faoliyati va jadidchilik harakatlari.

Muhammad Ikrom ibn Abdussalom

shoir va jadidchi
 Realizm uslubi haqida ma'lumot. Realizm uslubi tarixi.

Realizm uslubi

XIX asr

XIX asr oʻrtalarida Oʻrta Osiyo davlatlarining hududi va aholisi

XIX asr

Sofya Kovalevskaya

rus matematik olimasi

Soliq va majburiyatlar. Xalq qoʻzgʻolonlari

XIX asr
 Muqimiy haqida ma'lumot.

Muqimiy

shoir va hajvchi

Fransiyada Ikkinchi imperiyaning oʻrnatilishi

1852-yil

Van Gog

gollandiyalik rassom

Kammerling Onnes

golland fizik va kimyogari
 Shpris tarixi. Shpris ixtirosi.

Shprislar tarixi

1853-yil
Zavqiy haqida ma'lumot

Zavqiy

adib va shoir

Nikolay Slavyanov

rus ixtirochisi

XIX asr oʻrtalarida oʻzbek xonliklarining ijtimoiy-iqtisodiy hayoti

XIX asr
Plastik qanday material?

Plastik

1856-yil

Artur Konan Doyl

ingliz yozuvchisi

Pyer Kyuri

fransuz fizigi

Aleksandr Popov

rus fizigi, radio ixtirochisi

Furqat

oʻzbek adabiyotining zabardast vakillaridan

Industrial sivilizatsiya

XIX–XX

Fransiya–Prussiya urushi va uning yakunlari

1860–1870

Moddiy ishlab chiqarishda texnika va fan taraqqiyoti

XIX–XX

Anton Chexov

rus yozuvchisi

XIX asr oʻrtalarida oʻzbek xonliklarining ma’muriy boshqaruv tizimi

XIX asr

Rossiya imperiyasi tomonidan Oʻrta Osiyoni bosib olish uchun istilochilik harakatlarining boshlanishi

XIX–XX

Jorj Melyes

fransuz rejissyori

Polvonniyoz hoji Yusupov

davlat arbobi

1 dollar tarixi

1862-yil

2 dollar tarixi

1862-yil

Is’hoqxon Ibrat

shoir, zabardast tilshunos, tarixshunos olim va ilk oʻzbek matbuotchisi

Modernizm davri

XIX–XX

Valter Nernst

nemis fizigi va kimyogari
Siddiqy Ajziyning ilmiy-adabiy merosi haqida batafsil.

Saidahmad Hasanxoʻja oʻgʻli Siddiqiy

shoir, tarjimon, oʻqituvchi va jadidchi

XIX asr oʻrtalarida Oʻrta Osiyo aholisining madaniy hayoti

XIX asr

Toshkentning bosib olinishi

1865-yil

Turkiston general-gubernatorligining siyosiy-ma’muriy boshqaruv tizimi

XIX–XX
 Sharifjon Maxdum Sadr Ziyo hayoti, faoliyati, ilmiy-adabiy merosi. Yetti iqlim bayoni asari mazmuni. Sadr Ziyoning xattotlik faoliyati.

Sharifjon Maxdum Sadr Ziyo

lugʻatshunos va tarixshunos, tarjimon, jadidchi

Buxoro amirligiga qarshi harbiy harakatlarning boshlanishi

1866-yil

Turkistonda sud tizimi va harbiy politsiya tartibotining oʻrnatilishi

XIX–XX

Turkiston general-gubernatorligining tashkil etilishi

1867-yil

Buxoro amirligi ustidan Rossiya imperiyasi protektoratining oʻrnatilishi

1868-yil

Buxoro amirligining davlat tuzumi va ijtimoiy-iqtisodiy hayoti

XIX asr

Mahatma Gandi

Hindiston siyosiy, jamoat arbobi

Fransiyaning tashqi siyosati

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Shimoliy Afrika

XIX–XX

Tropik va Janubiy Afrika mamlakatlari

XIX–XX

XIX asr oxiri–XX asr boshlarida aniq va tabiiy fanlar rivoji

XIX–XX

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Buyuk Britaniya

XIX asr

XIX-asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Germaniya va Italiya

XIX asr

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Rossiya imperiyasi

XIX asr

XIX asrning 70-yillargacha boʻlgan davrida Amerika Qoʻshma Shtatlari

XIX asr

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Hindiston

XIX asr

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Xitoy

XIX asr

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Yaponiya

XIX asr

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Koreya

XIX asr

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Usmoniylar imperiyasi

XIX asr

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Eron

XIX asr

XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda Afrika xalqlari

XIX asr

Yevropada XIX asrning 70-yillarigacha boʻlgan davrda ijtimoiy-siyosiy taʻlimotlar

XIX asr
 Jinsi matosi tarixi.

Jinsi matosi tarixi

XIX asr

XIX asrning ikkinchi yarmi — XX asr boshlarida qoraqalpoqlarning hududiy joylashuvi va ijtimoiy hayoti

XIX–XX

Teatr va musiqa san’ati

XIX–XX
 Simvolizm haqida ma'lumot. Simvolizm tarixi.

Simvolizm

XIX–XX

Lenin

bolsheviklar dohiysi

Ernest Rezerford

angliyalik yadro fizikasi asoschisi

Fransiyada Uchinchi Respublika va 1871-yil 18-mart davlat toʻntarishi

1871-yil

Teodor Drayzer

yozuvchi va jamoat arbobi

Obidjon Mahmudov

tadbirkor, ma'rifatparvar jadidchi
 Nosirxonto'ra Kamolxonto'ra o'g'li hayoti va faoliyati.

Nosirxontoʻra Kamolxontoʻra oʻgʻli

olim va ulamo, jadidchi

Xiva xonligi ustidan Rossiya imperiyasi protektoratining oʻrnatilishi

1873-yil

Qoraqalpoqlar Turkiston general-gubernatorligi tarkibida

XIX asr

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Xiva xonligining davlat tuzumi va ijtimoiy-iqtisodiy ahvoli

XIX–XX

Uinston Cherchill

Britaniya davlat arbobi va yozuvchisi
 Ibrohim Davronning hayoti, mehnat faoliyati va jadidchilik harakatlari.

Ibrohim Davron

oʻzbek shoiri, ma'rifatparvar, dramaturg va publitsist
 Bobooxun Salimov hayoti va mehnat faoliyati.

Bobooxun Salimov

siyosiy arbob, maʼrifatparvar jadidchi

XIX asrning ikkinchi yarmi — XX asrning boshlarida Turkistonda ijtimoiy-iqtisodiy ahvol

XIX–XX

XIX asrning ikkinchi yarmi – XX asr boshlarida qoraqalpoqlar madaniyati

XIX–XX

Abduqodir Shakuriy

samarqandlik jurnalist, o'qituvchi va jadidchi

Ahmadjon Abdusaidov (Hamdiy)

muallim va jadidchi

Mirzo Аbdulvohid Burhonov — Munzim

maʼrifatparvar muallim, noshir, xattot va shoir

Jek London

amerikalik yozuvchi

Fransiyaning ichki siyosati

XIX–XX

Qoʻqon xonligining bosib olinishi

1876-yil
Mirzo Sirojiddin Hakim Buxoriy hayoti, faoliyati, ilmiy-adabiy merosi.

Mirzo Sirojiddin Hakim Buxoriy

shifokor
 Abduvahob Ibodiy hayoti va faoliyati.

Abduvahob Ibodiy

jadidchi

Turkistonda milliy-ozodlik harakatlarining boshlanishi va uning sabablari

XIX asr
 Stalin biografiyasi, hayoti. Stalinning hokimiyat tepasiga kelishi.

Stalin

SSSRning bosh kotibi
Jadidlar haqida ma'lumot.

Ubaydullaxoʻja Asadullaxoʻjayev

huquqshunos, jadidchi

Usmon Xoʻja

maʻrifatparvar jadidchi
 Tavallo hayoti, mehnat faoliyati va jadidchilik harakatlari.

Tavallo

turkistonlik ma'rifatparvar shoir, publitsist, jadidchi

Albert Eynshteyn

nemis fizigi-nazariyotchi

Lev Trotskiy

rus inqilobining yetakchilaridan biri
 Saqich tarixidagi yana bir muhim shaxs — bugungi kundagi biz bilgan saqichning yaratilishiga masʼul boʻlgan Tomas Adam nomi bilan tanilgan.

Saqich tarixi

1880-yil
 1880-yil Quloqchinlar tarixi va kelib chiqishi haqida ma'lumot.

Quloqchinlar tarixi

1880-yil
Germaniya imperiyasining ichki siyosati. Germaniya imperiyasidagi ichki vaziyat.

Germaniya imperiyasining ichki siyosati

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Hindiston

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Afgʻoniston

XIX–XX

XIX asr oxiri–XX asr boshlarida xalq ta’limi, gumanitar fanlar, san’at

XIX–XX

Ta’lim tizimi. Matbuot

XIX–XX

Turkistonda ilm-fan taraqqiyoti

XIX–XX
 Abdurahim Yusufzoda hayoti, mehnat faoliyati va jadidchilik harakatlari.

Аbdurahim Yusufzoda

davlat arbobi va diplomat, jadidchi
 Otaulla Xo'jayev hayoti, faoliyati.

Otaulla Xoʻjayev

jadidchi

Komilbek Norbekov

taraqqiyparvar va ziyoli tadbirkor, jadidchi

Pablo Pikasso

fransuz rassomi va haykaltaroshi
Mustafo Kamol otaturk biografiyasi.

Mustafo Otaturk

Turkiya siyosiy va harbiy arbobi

Emmi Nyoter

nemis ayol matematigi

Tolstoy Nikolayevich

rus shoiri, nosir, dramaturg, publitsist
 Po'lat Soliyev hayoti va faoliyati.

Poʻlat Soliyev

jadidchi

Benito Mussolini

Italiyaning fashistik diktatori

Koko Shanel

fransuz dizayneri

Rossiyada Davlat dumasining tashkil etilishi

XVIII–XIX
 Devoniyning hayoti, mehnat faoliyati va jadidchilik harakatlari.

Devoniy

shoir va xattot, jadidchi
 Hoji Muinning hayoti, mehnat faoliyati va jadidchilik harakatlari.

Hoji Muin ibn Shukrullo

jadidchi

Garri Trumen

AQShning 33-prezidenti

Jadidchilik harakatining vujudga kelishi

XIX asr
XIX asr oxiri XX asr boshlarida Buyuk Britaniya. Angliyada demokratik jamiyat asoslari.

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Buyuk Britaniyaning siyosiy va iqtisodiy ahvoli

XIX–XX
Fuqarolar urushidan keyin AQSH.

Amerika Qoʻshma Shtatlari

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Italiya

XIX–XX

Jadidlarning dasturiy maqsad va vazifalari

XIX–XX
Jadid Ashurali Zohiriy hayoti va ijodi, mehnat faoliyati va adabiy-ilmiy merosi.

Ashurali Zohiriy

adabiyotshunos, jadidchi

Mirmulla Shermuhamedov

shoir va jurnalist, jadidchi

Coca-Cola kompaniyasi

1886-yil
 Ozodlik haykali tarixi haqida ma'lumot.

Ozodlik haykali

1886-yil

Turkiston oʻlkasida Rossiya imperiyasining yer-suv siyosati

XIX–XX
 Postimpressionizm uslubi haqida ma'lumot. Postimpressionizm uslubi tarixi.

Postimpressionizm

XIX–XX

Rahmat Rafiqov

jadidchi
 Majid Qodiriy hayoti va faoliyati, ilmiy-adabiy merosi.

Majid Qodiriy (Qodirov)

tarixshunos olim, muallim

Ervin Shryodinger

avstriyalik fizik

Gʻozi Yunus

jurnalist, hikoyanavis va dramaturg, hajv ustasi

Saidrizo Alizoda

muharrir va muallim

XIX asr oxiri–XX asrning boshlarida adabiyot

XIX–XX

Xolid Said

tarixshunos va filolog, tarjimon, shoir

Anna Axmatova

rus shoirasi

Edvin Xabbl

amerikalik astrofizik

Buyuk Britaniyaning ichki siyosati

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Bolqon davlatlari

XIX–XX

Ralf Fauler

angliyalik fizik, astrofizik va matematik

Charli Chaplin

komediya janrining buyuk vakili
 G'ulom Zafariy hayoti, mehnat faoliyati va jadidchilik harakatlari.

G’ulom Zafariy

shoir, dramaturg va teatr namoyandasi, jadidchi

Muzeylar rivojlanishi

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida kapitalizm taraqqiyotida yuz bergan tub oʻzgarishlar

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Fransiyada iqtisodiy va siyosiy hayot

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Germaniya. Imperiyaning tashkil topishi

XIX–XX

AQSHning ichki siyosati

XIX–XX

Lotin Amerikasining boshqa davlatlari

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Avstriya-Vengriya imperiyasi

XIX–XX

XIX asrning oxirida Xitoy

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Eron

XIX–XX

XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Turkiya

XIX–XX

Impressionizm davri

XIX–XX

Me’morchilik va tasviriy san’at

XIX–XX

Yaponiya imperiyasi

1890–1947

Muinjon Aminjonov

qozi, jadidchi

Fayzulla Usmonov

muallim va hunarmand

Agata Kristi

ingliz yozuvchisi

Toshkentda “Vabo isyoni”

1892-yil

Avstriya-Vengriya imperiyasining tashqi siyosati

XIX–XX
Musojon Yoʼldoshevich Sаidjonov hayoti, bolaligi, ma'lumot, faoliyati va siyosiy faolligi haqida muhim ma'lumotlarga ega bo'ling.

Musojon Yoʻldoshevich Sаidjonov

jadidchi

Аbdulla Badriy

oʻzbek dramaturgi va muallim, jadidchi

Muxtorjon Yoʻldoshevich Sаidjonov

ma'rifatparvar jadidchi, siyosat va jamoat arbobi

Lutfullo Olimiy

oʻqituvchi va jurnalist, jadidchi

Abdulla Rahmatzoda

jurnalist va pedagog

Pyotr Kapitsa

rossiyalik fizik va ixtirochi
Rentgen nurlari haqida ma'lumot. Rentgen nurlarini kim qachon ixtiro qilgan? X nurlar haqida. Rentgen nurlaridan foydalanish haqida batafsil.

Rentgen nurlari

1895-yil

Germaniya imperiyasining tashqi siyosati

XIX–XX
Buyuk Britaniyaning tashqi siyosati.

Buyuk Britaniyaning tashqi siyosati

XIX–XX

AQSHning tashqi siyosati

XIX–XX

XIX asrning oxiri va XX asr boshlarida Yaponiya

XIX–XX

Konstantin Rokossovskiy

Sovet Ittifoqi harbiy rahbari

Cho‘lpon

ma’rifatparvar shoir

Enzo Ferrari

avtomobil konstruktori va poygachi

Andijon qoʻzgʻoloni

1898-yil
 Shokirjon Rahimiy hayoti, faoliyati, ilmiy-adabiy merosi

Shokirjon Rahimiy

jadidchi

Ernest Xeminguey

amerikalik yozuvchi
1899-yil Aspirin ixtirosi va tarixi haqida ma'lumot.

Aspirin ixtirosi

1899-yil

Abdurahmon Gʻoyibiy

maorif xodimi, ma'rifatparvar jadidchi

Usmonxon Eshonxoʻja oʻgʻli

siyosat va jamoat arbobi, jadidchi
Germaniyada fashistlar diktaturasining o'rnatilishi.

Germaniyada fashistlar diktaturasi

1900–1945
 Neoromantizm uslubi haqida ma'lumot. Neoromantizm uslubi tarixi.

Neoromantizm

XIX–XX

Rafiq Moʻmin

adabiyotshunos, jadidchi
 Qayum Ramazon hayoti, faoliyati, ilmiy-adabiy merosi.

Qayum Ramazon

tilshunos olim va pedagog

Bahrom Haydariy

jurnalist va pedagog

Uolt Disney

multiplikatsion film rejissyori

Enriko Fermi

italiyalik fizik, neytron fizika asoschisi
 Barmoq izlari tarixi.

Barmoq izlari tarixi

1901-yil

Barbara Mak Klintok

amerikalik sitogenetik

Jon fon Neyman

amerikalik matematik va fizik

Gʻafur Gʻulom

oʻzbek shoiri va yozuvchisi.
 Anqaboy Xudoybaxtov hayoti, faoliyati, ilmiy-adabiy merosi.

Anqaboy Xudoybaxtov

adabiyotshunos, dramaturg va jurnalist

Salvador Dali

ispaniyalik rassom va chizmachi, dizayner

Robert Oppengeymer

“Atom bombasining otasi”
Rus yapon urushi haqida ma'lumot.

Rus-yapon urushi

1904–1905
 Karal: Janubiy Amerikaning qadimiy shahri.

Karal: Janubiy Amerikaning qadimiy shahri

1905-yil
Avangardizm uslubi haqida ma'lumot.

Avangardizm

XIX–XX

Honda Soichiro

ixtirochi va tadbirkor

Klayd Tombo

amerikalik astronom

Frida Kalo

meksikalik rassom

Lev Landau

nazariyotchi fizik olim

Hamid Olimjon

o‘zbek shoiri, adabiyotshunos

Jadidchilik harakatining Turkiston ijtimoiy-siyosiy va madaniy hayotiga ta’siri

XX asr
Videokamera, uning turlari, tarixi, ishlashi va televizor kamerasi haqida ma'lumotlar bilan tanishing.

Videokamera

1910–yil

Ona Tereza

Katolik rohiba va missioner
Lotin Amerikasi xalqlarining ozodlik va mustaqillik uchun kurashi.

XX asrning 1-yarmida Lotin Amerikasi va ozodlik kurashlari

1910–1940

Jadidchilik harakati namoyandalari va ularning faoliyati

XX asr

Syurrealizm

XX asr

Ronald Reygan

AQShning 40-prezidenti
Vertolyot tarixi haqida.

Vertolyot

1912-yil
 Jahon urushi haqida ma'lumot.

Birinchi jahon urushi, uning borishi va jahon tarixidagi oʻrni

1914–1918

1914–1917-yillarda birinchi jahon urushi frontlaridagi jangovar harakatlar

1914-1917
Jahon tarixi sanalarda.

Jahon tarixi 1914–1945-yillar oraligʻida. Muhim sanalar

1914–1945

Birinchi jahon urushining boshlanishi va borishi

1914–1918

Birinchi jahon urushining boshlanishi va uning Turkistonga ta’siri

1914–1918

1916—1917-yillardagi urush harakatlari

1916–1917

Konstruktivizm davri

XX asr

Yosh buxoroliklar faoliyati va Buxoro amirligining tugatilishi

XX asr
Arman gemotsidi.

Arman genotsidi

XX asr

Turkistonda 1916-yilgi qoʻzgʻolonning boshlanishi

1916-yil

Jizzax qoʻzgʻoloni

1916-yil

Turkistonda 1916-yilgi voqealarning oqibatlari va ahamiyati

1916-yil

Indira Gandi

Hindiston bosh vaziri

BMW

1917-yil

Rossiya 1917-yil fevral burjua-demokratik inqilobi va oktyabr toʻntarilishidan keyin

1917-yil
1918-1939-yillarda Gretsiya.

Birinchi jahon urushidan soʻng Gretsiya

1918–1939
 Dronlarning qisqacha tarixi.

Dronlarning qisqacha tarixi

1917-yil

Turkiston oʻlkasi 1917-yil fevral-oktyabr oraligʻida

1917-yil

Turkistonda sovet hokimiyatining majburiy tarzda oʻrnatilishi hamda bolsheviklar diktaturasi

1917-yil

Turkiston Muxtoriyati — tub yerli xalqlar davlatchiligi tarixida yangi bosqich

1917-yil

Buxoro amirligida islohotlar uchun kurash hamda qizil armiya tomonidan amir hokimiyatining ag‘darilishi. BXSRning tashkil topishi va faoliyati

1917–1924

Xiva xonligida ahvol hamda xon hokimiyatining ag‘darilishi. XXSRning tuzilishi va turli islohotlar

1917–1924
 Rossiya fuqarolar urushi haqida. Oktabr inqilobi haqida. Brest litovsk shartnomasi.

Rossiya fuqarolar urushi

1917–1923
 Rus inqilobi. Rus inqilobi haqida. 1917-yil rus inqilobi.

Rus inqilobi

1917-yil
Birinchi jahon urushi oqibatlari.

Birinchi jahon urushining yakunlovchi bosqich

1918-yil
Birinchi jahon urushidan keyin Fransiya.

1918-1920-yillarda Fransiya

1918-1920
Birinchi jahon urushidan keyin Buyuk Britaniya

1918–1929-yillarda Buyuk Britaniya

1918–1929
Birinchi jahon urushidan keyin Italiya.

1918–1929-yillarda Italiya

1918–1929
Birinchi jahon urushidan keyin Amerika Qo'shma Shtatlari.

1918–1929-yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari

1918–1929
Birinchi jahon urushidan keyin germaniyada inqirozning yuzaga kelishi.

1918–1929-yillarda Germaniya

1918–1929
1918-1939-yillarda Ispaniya. Ispaniyada monarxik boshqaruv tizimi.

1918–1939-yillarda Ispaniya

1918–1939
1918-1939-yillarda Polsha.

Birinchi jahon urushidan soʻng Polsha

1918–1939
1918-1939-yillarda Vengriya.

Birinchi jahon urushidan soʻng Vengriya

1918–1939
Yangi Chexoslovakiya davlatining tashkil etilishi.

Birinchi jahon urushidan soʻng Chexoslovakiya

1918–1939

Birinchi jahon urushidan soʻng Yugoslaviya

1918–1939
1918-1939-yillarda Bolgariya.

Birinchi jahon urushidan soʻng Bolgariya

1918–1939
1918-1939-yillarda Ruminiya.

Birinchi jahon urushidan soʻng Ruminiya

1918–1939
1918-1939-yillarda Albaniya.

Birinchi jahon urushidan soʻng Albaniya

1918–1939
1918-1939-yillarda Turkiya

Birinchi jahon urushidan soʻng Turkiya

1918–1939
1918-1939-yillarda Xitoy.

Birinchi jahon urushidan soʻng Xitoy

1918–1939
1918-1939-yillarda Vyetnam, Koreya, Indoneziya.

Birinchi jahon urushidan soʻng Vyetnam, Koreya, Indoneziya

1918–1939
1918-1939-yillarda Hindiston.

Birinchi jahon urushidan soʻng Hindiston

1918–1939
1918-1939-yillarda Yaponiya.

Birinchi jahon urushidan soʻng Yaponiya

1918–1939

Birinchi jahon urushining yakunlari va oqibatlari

1918

Ella Fitzjerald

amerikalik qoʻshiqchi

Turkiston oʻlkasida sovet hokimiyati boshqaruv tizimining tuzilishi va iqtisodiyot sohasidagi oʻzgarishlar

1918–1922

Oʻrta Osiyo respublikalarida oʻtkazilgan milliy-hududiy chegaralanish va uning oqibatlari

1918–1924
 Ispan grippi epidemiyasi haqida ma'lumot. Tarixdagi eng halokatli epidemiya. Ispan grippining asosiy qurbonlari kimlar edi? Ispan grippi simptomlari.

Ispan grippi

XX asr
Versal tinchlik shartnomasi haqida.

Versal tinchlik shartnomasi. Birinchi jahon urushi yakunlari

1919-yil
Birinchi jahon urushidan keyin Yevropa mamlakatlari.

Yevropa birinchi jahon urushidan keyingi barqarorlik yoʻlida

1919–1929
1918-1936-yillarda Afrika mamlakatlari.

XX asrning 1-yarmida Shimoliy Afrika va mustamlakachilikka qarshi ozodlik kurashlari

1919–1936

Ayzek Azimov

amerikalik yozuvchi
Televideniye tarixi sizga qiziqmi?

Televideniye (televizor)

1920-yil

XX asr boshlarida Xitoyning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvoli

XX

Ekspressionizm davri

XX asr

BXSR va XXSRda qizil armiyaga qarshi kurash

1920–1935

Sovet hokimiyatining Oʻzbekistondagi qatagʻonlik siyosati: uning mohiyati va oqibatlari

1920–1940

Xiva xonligining tugatilishi

1920-yil

Xitoy Kommunistik partiyasi davri

1921-yil
1922-1939-yillarda Rossiya.

1922–1939-yillarda Rossiya

1922–1939
Sovet sotsialistik respublikalari ittifoqi haqida ma'lumot.

Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi

1922–1991
Yevropa II jahon urushi arafasida.

Yevropa ikkinchi jahon urushi arafasida

1922–1939

Sten Li

amerikalik yozuvchi
 Sovet ittifoqida ta'lim qanday bo'lgan? Mahalliylashtirish korenizatsiya siyosati haqida. Sovet ta'lim tizimi necha bosqichli bo'lgan?

Sovet Ittifoqida ta’lim

1922–1980
 Sovet madaniyati haqida ma'lumot. Sovet madaniyati tarixi.

Sovet madaniyati

XX asr

Margaret Tetcher

Buyuk Britaniya sobiq Bosh vaziri

Oʻzbekiston SSRning tashkil topishi

1925-yil

Oʻzbekistonda qishloq xoʻjaligini kollektivlashtirish siyosati hamda quloqlarning surgun qilinishi

1925–1956

Yelizaveta II

Birlashgan Qirollik qirolichasi

Merilin Monro

amerikalik kinoaktrisa va qoʻshiqchi

Oʻzbek xotin-qizlarining ozodlikka chiqarish jarayoni va muammolar

1926-yil
Robot so'zining ma'nosi.

Robotlar

1928-yil
 Sovet Ittifoqidagi madaniy inqilob.

Sovet Ittifoqidagi madaniy inqilob

1928–1931

Oʻzbekistonda industrlashtirish siyosatining amalga oshirilishi va kadrlar masalasi

1928-yil
 SSSRdagi buyuk burilish davri. Buyuk tanaffus davri. Stalinning kollektivlashtirish siyosati. Sovet madaniy inqilob davri xususiyatlari.

Buyuk burilish

1928–1929
 Penitsillin ixtirosi. Pensilin ixtirosi. Penitsillining yaratilishi. Penitsillin ixtirochisi. Mog'ordan dori yaratish. Penitsillin haqida.

Penitsillin ixtirosi

1928-yil

Odri Xepbyorn

britan aktrisasi
1929-1933-yillardagi jahon iqtisodiy inqirozi oqibatlari.

1929–1933-yillarda jahon iqtisodiyoti inqirozi va uning xususiyatlari

1929–1933
1929-1939-yillarda

1929–1939-yillarda Germaniya

1929–1939
Jahon iqtisodiy inqirozining Fransiyaga ta'siri.

1929–1939-yillarda Fransiya

1929–1939
1929-1939-yillarda Buyuk Britaniya.

1929–1939-yillarda Buyuk Britaniya

1929–1939
1929-1939-yillarda Italiya.

1929–1939-yillarda Italiya

1929–1939
1929-1939-yillarda AQSh.

1929–1939-yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari

1929–1939
 Sovet Ittifoqida sanoatlashtirish.

Sovet Ittifoqida sanoatlashtirish

1929–1941
Madaniyat arboblari tinchlik va taraqqiyot uchun kurashda.

Ikkinchi jahon urushidan soʻng adabiyot

1929-yil
 SSSRning besh yillik rejalari qanday bo'lgan? SSSR gosplani haqida. Sanoatlashtirishning birinchi besh yillik rejasi. Gosplan rejalari haqida.

Sovet Ittifoqining besh yillik rejalari

1929–1991

KFC tarixi

1930-yil
 Sovet Ittifoqida 1930–1933-yillardagi ocharchilik.

Sovet Ittifoqida 1930–1933-yillardagi ocharchilik

1930–1933

Ser Rojer Penrouz

ingliz fizik va matematigi

Elizabet Teylor

anglo-amerikalik aktrisa

Oʻzbekistonda sovet hokimiyati yuritgan madaniy siyosat

1932–1940
Germaniyada natsistlar tuzumi.

Germaniyaning 1933–1939-yillardagi ichki va tashqi siyosati

1933-1939

Yuriy Gagarin

kosmosda boʻlgan birinchi odam
 Ikkinchi sin-yapon urushi

Ikkinchi sin-yapon urushi

1937–1945
 Chexoslovakiyaning natsistlar Germaniyasi tomonidan egallanishi.

Chexoslovakiyaning natsistlar Germaniyasi tomonidan egallanishi

1938–1945
 Molotov-Ribbentrop pakti Sharqiy Yevropani boʻlib olish toʻgʻrisida fashistlar Germaniyasi hamda Sovet Ittifoqi oʻrtasidagi pakt boʻlib, bu ikki davlat oʻzaro hujum qilmaslikka kelishgan edi.

Molotov-Ribbentrop pakti

1939-yil 23-avgust
 Samsung kompaniyasi tarixi. Samsung kompaniyasi asoschisi kim? Samsung elektronika sanoatida. Samsung muvaffaqiyati haqida batafsil.

Samsung

1938-yil

Ikkinchi jahon urushi

1939–1945
 Polshaga bostirib kirish

Polshaga bostirib kirish

1939-yil 1-sentabr
 G'alati urush haqida.

Gʻalati urush

1939-yil 3-sentabr
Antibiotiklar haqida ma'lumot.

Antibiotiklar

1939-yil
Ikkinchi jahon urushining boshlanishi.

Ikkinchi jahon urushining kengayib borishi

1939–1941
1939-1945-yillarda Bolqon yarimorolidagi harbiy harakatlar.

1939–1945-yillarda Bolqon yarimorolidagi harbiy harakatlar

1939–1945

Ikkinchi jahon urushining boshlanishi hamda Oʻzbekistonning urush girdobiga tortilishi

1939-yil
 Satton Hu qabristoni haqida.

Satton Xu kemasidagi qabr

XX asr

Pele

braziliyalik futbolchi
 Atlantika jangi haqida.

Atlantika jangi

1940-yil

Ziyolilarning qatagʻon qilinishi va sovet jamiyatida shaxsga sigʻinishning fosh qilinishi

1940–1961
 Neorealizm uslubi haqida ma'lumot. Neorealizm uslubi tarixi.

Neorealizm

XX asr
Sovuq urush yillari, u kimlar orasida bo'lib o'tgan, sovuq urush sabablari va oqibatlari haqida batafsil maqolada o'qing.

Sovuq urush

XX asr

Bob Dilan

amerikalik bastakor va qoʻshiqchi
Ikkinchi jahon urushining asosiy janglari.

Ikkinchi jahon urushining 1941–1944-yillarda asosiy janglari

1941–1944

Oʻzbekiston sanoati va qishloq xoʻjaligi front xizmatida

1941–1944

Oʻzbekistonliklarning frontdagi jasorati va qahramonliklari

1941–1944

Oʻzbekiston fani va madaniyati — gʻalaba uchun xizmatda

1941–1944

Muhammad Ali

amerikalik boksyor, jahon chempioni

Stiven Hoking

angliyalik fizik-nazariyachi

Ikkinchi jahon urushining tugashi. Fashistlar Germaniyasining tor-mor qilinishi.

1944–1945
 Bermud uchburchagi deb nom olgan bu hudud nafaqat Atlantika okeanidagi, balki butun yer yuzi okeanlaridagi eng jumboqli va xavfli joy hisoblanadi.

Bermud uchburchagi jumbogʻi

1945-yil
Xirosima va Nagasaki hududiga tashlangan atom bombasi haqida.

Xirosima va Nagasaki shaharlari bombardimon qilinishi

1945-yil
 Walmart arzon narxi va hamma turdagi mahsulotlarni bir joyga jamlagan savdo markazi boʻlgani bilan shuhrat qozongan edi.

Walmart

1945-yil

Oʻzbekiston xalq xoʻjaligining urushdan keyingi ahvoli

1945–1961

Oʻzbekistonda sanoatning bir tomonlama rivojlanishi

1946–1955

Tohir Malik

o‘smirlar yozuvchisi
 Stiven Spilberg biografiyasi, bolaligi, ta'lim, hayoti, karyerasi, yutuqlari, o'limi va oilasi haqida.

Stiven Spilberg

amerikalik rejissyor va prodyuser

Oʻzbekistonning siyosiy hayotidagi oʻzgarishlar hamda sovetlarning partiya organlariga qaramligi

1950–1985

Oʻzbekistonda yoqilgʻi va togʻ-kon sanoatining vujudga keltirilishi hamda aholi milliy tarkibidagi oʻzgarishlar

1950–1975

XX asr oxiri — XXI asr boshlarida globallashuv muammolari, harbiy, ekstremistik va ekologik xavf-xatarlar

XX–XXI
 Kumush asr haqida ma'lumot.

Kumush asr

XX asr
 Sting biografiyasi, bolaligi, ta'lim, hayoti, karyerasi, yutuqlari, o'limi va oilasi haqida.

Sting

ingliz rok qoʻshiqchisi
 Shtrix-kod tarixi.

Shtrix-kod

1952-yil

Bill Geyts

Microsoft kompaniyasi asoschisi

Stiv Jobs

Apple kompaniyasi asoschisi
Sun'iy yo'ldosh — biror osmon jismi atrofida orbita bo'ylab harakatlanadigan kosmik apparat. Sun'iy yo'ldosh haqida batafsil.

Sunʼiy yoʻldosh

XX asr
 Dunyodagi birinchi sun'iy yo'ldosh. Apollon raketasining uchirilishi. Apollon soyuz ekipaji.

Kosmik poyga

XX asr

Madonna

amerikalik estrada qo‘shiqchisi
 O'zga sayyoraliklar mavjudligi haqiqatmi? Noma'lum uchar jismlar qayerdan paydo bo'ladi?

Yerdan tashqarida ham kimdir bormi?

1960-yil
Lazer qanday qurilma? Birinchi lazer qachon, kim tomonidan ixtiro qilingan?

Lazer

1960-yil

Oʻzbekistonda ekologik vaziyatning ogʻirlashishi va Orol fojiasi

1960–1985
 Andergraund uslubi haqida ma'lumot.

Andergraund

XX asr
 Oltmishinchi yillar haqida ma'lumot. Oltmishinchi yillar tarixi.

Oltmishinchi yillar

XX asr
 Yuriy Gagarin – Sovet kosmonavti

Yuriy Gagarin koinotga parvoz qildi

1961-yil

Malika Diana

ingliz malikasi

Eddi Myorfi

amerikalik kinoaktyor
 Berlin devori qurilishi haqida

Berlin devori

XX asr
 Barak Obama biografiyasi.

Barak Obama

AQShning 44-prizidenti
Virtual reallik haqida ma'lumot.

Virtual reallik

1962-yil

Kventin Tarantino

kinorejissyor va aktyor

Nike

1964-yil

Jeff Bezos

Amazon kompaniyasi asoschisi
 Mayk Tayson haqida ma'lumot.

Mayk Tayson

Jahonga taniqli bokschi
 Nil Armstrong 1960-yilning 16-iyulida katta Edvin Y. Oldrin hamda Maykl Kollins bilan birgalikda Apollon 11 kemasida Oy tomon koʻtarilishadi.

Nil Armstrong ilk marta Oyga qoʻndi

1969-yil
 Apollon astronavtining Oyga qo'nishi.

Oyga qoʻnish

1969-yil
Kompyuter tomografiyaning yaratilish tarixi. Kompyuter tomografiyani kim ixtiro qilgan? Kompyuter tomografiyaning qanday turlari bor?

Kompyuter tomografiyasi

XX asr
 SotsArt uslubi haqida ma'lumot. SotsArt uslubi tarixi.

SotsArt

XX asr

Ilon Mask

amerikalik tadbirkor, muhandis

Kubik Rubik

1974-yil
 Apple haqida ma'lumot.

Apple

XX asr

Oʻzbekistonda paxta ishi va uning oqibatlari

1980–1990

XX asr oxiri — XXI asr boshlarida xalqaro munosabatlar

XX–XXI

XX asr oxiri — XXI asr boshlarida barqaror rivojlanish va etno-ijtimoiy muammolar

XX–XXI

Ijtimoiy siyosat va uning amalga oshirilish bosqichlari

XX–XXI

Postmodernizm

XX asr

Mark Sukerberg

mediamagnat, internet-tadbirkor
USB flash drive haqida ma'lumot. Fleshkalar tarixi.

Flash xotira (xotira kartasi)

1984-yil

XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Lotin Amerikasi davlatlari

XIX–XX

XIX asr oxiri—XX asr boshlarida podsho Rossiyasining ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy ahvoli

XIX–XX

Qayta qurish siyosati va uning inqirozi. Fargʻona fojialari

1985–1989
 Chernobil fojiasi haqida batafsil: fojianing sabablari, AES xususiyatlari va Chernobil fojiasining oqibatlari. Chernobil avariyasi (Chernobil halokati) haqida.

Chernobil fojiasi

1986-yil
 Futbolchi Lionel Messi haqida ma'lumot.

Lionel Messi

Jahon futbol afsonasi

Sharqiy Yevropa mamlakatlarida demokratik inqiloblar va sotsialistik lagerning parchalanishi

XX-XXI

Oʻzbekiston mustaqillikka erishish ostonasida

1989–1991

Sovet davlatining parchalanishi va sobiq sovet respublikalarida mustaqillikning eʼlon qilinishi

XX–XXI

Oʻzbekistonda millatlararo munosabatlar va bagʻrikenglik

XX–XXI
 World wide web haqida. Internet tarmoq.

Butunjahon oʻrgimchak toʻri tarixi

XX asr
Internet nima? Internet so'zi qanday ma'noni bildiradi?

Internet

1990-yil
Globallashuv haqida ma'lumot.

Globallashuv

XIX–XX

Podsho Rossiyasining tashqi siyosati

XIX–XX

G‘arb mamlakatlarida integratsiyalashuv jarayonlarining jadallashuvi. Yevropa Ittifoqi va AQSH munosabatlari

XX–XXI

1991–2017-yillarda Fransiya

XX–XXI

1991–2017-yillarda Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari

XX–XXI

XX asr oxiri — XXI asr boshlarida ilmiy-texnik taraqqiyot. Ilm-fan, adabiyot, san’at

XX–XXI

Oʻzbekistonda madaniyat va san’at

XX–XXI

1991–2017-yillarda Ukraina, Belarus va Moldova respublikalari

XX–XXI

1991–2017-yillarda Boltiqboʻyi davlatlari

XX–XXI

1991–2017-yillarda Kavkazorti davlatlari

XX–XXI

1991–2017-yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari

XX–XXI

1991–2017-yillarda Germaniya Federativ Respublikasi

XX–XXI

1991–2017-yillarda Buyuk Britaniya

XX–XXI

1991–2017-yillarda Italiya

XX–XXI

1991–2017-yillarda Xitoy Xalq Respublikasi

XX–XXI

1991–2017-yillarda Yaponiya

XX–XXI

1991–2017-yillarda Hindiston Respublikasi

XX–XXI

1991–2017-yillarda Turkiya Respublikasi

XX–XXI

1991–2017-yillarda Eron Islom Respublikasi

XX–XXI

1991–2017-yillarda Pokiston va Afgʻoniston

XX–XXI

1991–2017-yillarda Suriya va Iroq

XX–XXI

1991–2017-yillarda Isroil davlati va Falastin muammosi

XX–XXI

1991–2017-yillarda Lotin Amerikasi mamlakatlari

XX–XXI

1991–2017-yillarda Afrika mamlakatlari

XX–XXI

Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligining qoʻlga kiritilishi

XX–XXI

Oʻzbekiston Respublikasi milliy davlatchiligining shakllanishi va rivojlanishi

XX–XXI

Oʻzbek modelining ishlab chiqilishi. Iqtisodiy islohotlarning boshlanishi

XX–XXI

Umumiy va oʻrta maxsus ta’lim tizimi

XX–XXI

Oʻzbekistonning mintaqaviy tashkilotlar doirasida koʻptomonlama hamkorligi

XX–XXI

Fuqarolik jamiyati gʻoyasining rivojlanish tarixi

XX–XXI

Oʻzbekistonda konfessiyalararo munosabatlar

XX–XXI

Oliy ta’lim va undan keyingi ta’limning takomillashtirilishi

XX–XXI

Oʻzbekistonda ilm-fan

XX–XXI

Oʻzbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va sportning rivojlanishi

XX–XXI

Oʻzbekiston Respublikasining Rossiya, Xitoy va AQSh bilan oʻzaro munosabatlari

XX–XXI

Oʻzbekistonning Yaponiya, Hindiston va Koreya Respublikasi bilan ikki tomonlama aloqalarining rivojlanishi

XX–XXI

Oʻzbekistonning Birlashgan Millatlar Tashkiloti doirasidagi faoliyati va tinchlikparvar tashqi siyosati

XX–XXI

Oʻzbekistonning Markaziy Osiyo mamlakatlari bilan oʻzaro hamkorligi

XX–XXI
 Aql bovar qilmas 1,045 trillion dollarlik mablagʻ bilan bozor qiymati boʻyicha dunyoda beshinchi oʻrinni egallagan Amazon oʻzini global gigant kompaniya sifatida mustahkamlay oldi.

Amazon

1994-yil

Oʻzbekistonda yoshlar siyosati

XX–XXI

Oʻzbekistonda ma’naviy va tarixiy merosning tiklanishi

XX–XXI

Oʻzbekiston Respublikasi tashqi siyosiy faoliyatining shakllanishi va uning ustuvor yoʻnalishlari

XX–XXI
 1998-yil Bluetooth kelib chiqishi, tarixi haqida ma'lumot.

Bluetooth

1998-yil

Oʻzbekistonda fuqarolik jamiyati rivojlanishining asosiy bosqichlari va istiqbollari

XX–XXI

Mamlakat ishlab chiqarish salohiyatining oshirilishi va jahon iqtisodiy tizimiga integratsiyalashuvi

XX–XXI
 Kriptovalyuta bu — tranzaksiyalarni tekshirish uchun banklarga murojaat qilmaydigan raqamli toʻlov tizimi.

Kriptovalyuta

2009-yil

Sinaps

2022

XIX asr birinchi yarmida Markaziy Osiyo uchun Buyuk Britaniya va Rossiya raqobatchiligi

XIX asr

Menyu

  • Hodisalar Tarixiy hodisa va biografiyalar xronologiyasi.
  • To‘plamlar Turli mavzular bo‘yicha maqolalar to‘plami.
  • Glossariy Turli tarixiy terminlar to‘plami.
David
Mikelanjelo

Yuqori Uygʻonish davri haykaltaroshi Mikelanjelo Buonarroti tomonidan yasalgan marmar haykal. U ilk marta 1504-yil 8-iyunda Italiyaning Florensiya shahri Piazza della Signoria maydonida jamoatchilikka taqdim etilgan.
David Mikelanjelo
Yuliy Sezar
Mil. av. 100–44-yillar

Birinchi triumvirat aʼzosi boʻlgan Sezar Rim armiyasiga Galliya urushida boshchilik qiladi. Soʻngra fuqarolar urushi davrida oʻzining siyosiy raqibi boʻlgan Pompeyni magʻlub etadi va miloddan avvalgi 49-yildan 44-yilgacha, uning joniga qasd qilingunga qadar Rimni diktator sifatida boshqaradi.

Sezarning keyingi tarjimayi holini yoritib bergan Svetoniy va Plutarx asarlari asosiy manbalardir. Koʻpgina tarixchilar Sezarni tarixdagi eng buyuk harbiy rahbarlardan biri deb hisoblaydi. Keyinchalik uning taxallusi “imperator” soʻzining sinonimi sifatida qabul qilindi: “Sezar” unvoni butun Rim imperiyasida qoʻllanilgan. Bu esa keyinchalik nemischa “Kaiser” va ruscha “sar” soʻzlari kelib chiqishiga turtki boʻldi.
David Mikelanjelo
Galiley teleskopi

1609-yilda italiyalik astronom, matematik, fizik va mutafakkir Galileo Galiley uch marta kattalashtirib koʻrsatadigan qurilmani yaratdi va yulduzlarni oʻrganish uchun uni osmonga qaratdi. Shunday qilib, bu qurilma teleskopga aylandi.

Galiley teleskopi bu — refraktor bilan ishlaydigan optik teleskopning bir turi boʻlib, linzalar tizimidagi yorugʻlik nurlarining sinishiga asoslanadi. 1611-yilda Kepler teleskop okulyaridagi sochuvchi linzani yigʻuvchi linza bilan almashtirish taklifini kiritdi. U ajraladigan nurlar yoʻnalishini — obyektiv (F) bilan parallel nurga qaratilganidan soʻng oʻzgartirdi.

Bunday oʻzgarish teleskopning koʻrish maydonini kengaytirdi, yaʼni osmonning katta qismini qoplab olishga imkon berdi. Lekin u teskari tasvirni uzatdi. Kepler teleskopidan foydalangan astronomlar “teskari dunyoni” kuzatishga odatlanib qoldi.
David Mikelanjelo
Nil Armstrong
1930 — 2012

U 1969-yil iyul oyida Oy tomon yoʻlga chiqqan “Apollon-11” kosmik kemasi ekipajini boshqardi. Ularning asosiy vazifasi oyni zabt etish edi. Armstrong va uning sherigi Baz Oldrin 2 soat 31 daqiqa va 40 soniya davomida oy yuzasida boʻlishdi.

AQSh “Apollon-11” loyihasi uchun 25 milliard dollar sarfladi. Bugungi qiymatda esa bu miqdor 150 millarddan oshgan boʻlardi — mana bu haqiqiy investitsiya. Qiziqarli faktlardan biri, Armstrongning yurak urushi “Apollon-11” uchirilishi paytida daqiqasiga 110 marotaba yetgan. Oyga qoʻnganda esa bu koʻrsatkich daqiqasiga 150 taga koʻtarilgan.
David Mikelanjelo