Barcha hodisalar – Tarix • Sinaps

Insoniyat Ilm-fan Koinot Madaniyat va sanʼat Biografiya

Saralash:

Asrlar

m. a. XXV m. a. IX m. a. XI m. a. LXVI m. a. LVI m. a. XXXII m. a. XXXI m. a. XXVII m. a. XXVI m. a. XVIII m. a. XVI m. a XV m. a. VIII m. a. VII m. a. VI m. a. IV m. a. III m. a. II m. a. I I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII XIX XX XXI

Umumiy maqolalar soni: 241

Xolid Said

tarixshunos va filolog, tarjimon, shoir

Mirmulla Shermuhamedov

shoir va jurnalist, jadidchi

Abdurahmon Gʻoyibiy

maorif xodimi, ma'rifatparvar jadidchi

Abdulla Rahmatzoda

jurnalist va pedagog

Fayzulla Usmonov

muallim va hunarmand

Polvonniyoz hoji Yusupov

Bobooxun Salimov hayoti va mehnat faoliyati.

Bobooxun Salimov

siyosiy arbob, maʼrifatparvar jadidchi

Abduvahob Ibodiy hayoti va faoliyati.

Abduvahob Ibodiy

Shokirjon Rahimiy hayoti, faoliyati, ilmiy-adabiy merosi

Shokirjon Rahimiy

Po'lat Soliyev hayoti va faoliyati.

Poʻlat Soliyev

Majid Qodiriy hayoti va faoliyati, ilmiy-adabiy merosi.

Majid Qodiriy (Qodirov)

tarixshunos olim, muallim

Komilbek Norbekov

taraqqiyparvar va ziyoli tadbirkor, jadidchi

Nosirxonto'ra Kamolxonto'ra o'g'li hayoti va faoliyati.

Nosirxontoʻra Kamolxontoʻra oʻgʻli

olim va ulamo, jadidchi

Obidjon Mahmudov

tadbirkor, ma'rifatparvar jadidchi

Otaulla Xo'jayev hayoti, faoliyati.

Otaulla Xoʻjayev

Menyu

Hodisalar Tarixiy hodisa va biografiyalar xronologiyasi.
To‘plamlar Turli mavzular bo‘yicha maqolalar to‘plami.
Glossariy Turli tarixiy terminlar to‘plami.

David
Mikelanjelo

Yuqori Uygʻonish davri haykaltaroshi Mikelanjelo Buonarroti tomonidan yasalgan marmar haykal. U ilk marta 1504-yil 8-iyunda Italiyaning Florensiya shahri Piazza della Signoria maydonida jamoatchilikka taqdim etilgan.

David Mikelanjelo

Yuliy Sezar

Mil. av. 100–44-yillar

Birinchi triumvirat aʼzosi boʻlgan Sezar Rim armiyasiga Galliya urushida boshchilik qiladi. Soʻngra fuqarolar urushi davrida oʻzining siyosiy raqibi boʻlgan Pompeyni magʻlub etadi va miloddan avvalgi 49-yildan 44-yilgacha, uning joniga qasd qilingunga qadar Rimni diktator sifatida boshqaradi.

Sezarning keyingi tarjimayi holini yoritib bergan Svetoniy va Plutarx asarlari asosiy manbalardir. Koʻpgina tarixchilar Sezarni tarixdagi eng buyuk harbiy rahbarlardan biri deb hisoblaydi. Keyinchalik uning taxallusi “imperator” soʻzining sinonimi sifatida qabul qilindi: “Sezar” unvoni butun Rim imperiyasida qoʻllanilgan. Bu esa keyinchalik nemischa “Kaiser” va ruscha “sar” soʻzlari kelib chiqishiga turtki boʻldi.

David Mikelanjelo

Galiley teleskopi

1609-yilda italiyalik astronom, matematik, fizik va mutafakkir Galileo Galiley uch marta kattalashtirib koʻrsatadigan qurilmani yaratdi va yulduzlarni oʻrganish uchun uni osmonga qaratdi. Shunday qilib, bu qurilma teleskopga aylandi.

Galiley teleskopi bu — refraktor bilan ishlaydigan optik teleskopning bir turi boʻlib, linzalar tizimidagi yorugʻlik nurlarining sinishiga asoslanadi. 1611-yilda Kepler teleskop okulyaridagi sochuvchi linzani yigʻuvchi linza bilan almashtirish taklifini kiritdi. U ajraladigan nurlar yoʻnalishini — obyektiv (F) bilan parallel nurga qaratilganidan soʻng oʻzgartirdi.

Bunday oʻzgarish teleskopning koʻrish maydonini kengaytirdi, yaʼni osmonning katta qismini qoplab olishga imkon berdi. Lekin u teskari tasvirni uzatdi. Kepler teleskopidan foydalangan astronomlar “teskari dunyoni” kuzatishga odatlanib qoldi.

David Mikelanjelo

Nil Armstrong

1930 — 2012

U 1969-yil iyul oyida Oy tomon yoʻlga chiqqan “Apollon-11” kosmik kemasi ekipajini boshqardi. Ularning asosiy vazifasi oyni zabt etish edi. Armstrong va uning sherigi Baz Oldrin 2 soat 31 daqiqa va 40 soniya davomida oy yuzasida boʻlishdi.

AQSh “Apollon-11” loyihasi uchun 25 milliard dollar sarfladi. Bugungi qiymatda esa bu miqdor 150 millarddan oshgan boʻlardi — mana bu haqiqiy investitsiya. Qiziqarli faktlardan biri, Armstrongning yurak urushi “Apollon-11” uchirilishi paytida daqiqasiga 110 marotaba yetgan. Oyga qoʻnganda esa bu koʻrsatkich daqiqasiga 150 taga koʻtarilgan.

David Mikelanjelo